ترجمه شرح نهج البلاغه - ابن ميثم بحرانى ت محمدى مقدم و نوايى - الصفحة ٦٠٨ - فرموده است ساع سريع نجا، طالب بطىء نجا، و مقصر فى النار هوى

امام (ع) ذكر شده است.

ولى اگر از قواعد ايمان چيزى را در نفس خود به وجود نياورد، يا به وجود بياورد ولى آن را با طاعات و فرمانبردارى خدا آبيارى كند، و يا نفس خود را آلوده به اخلاق رذيله رها سازد و در به دست آوردن آفات دنيا اصرار ورزد، و با اين وصف اميد مغفرت و فضل خدا را داشته باشد، اين انتظار خود فريبى است و اميد حقيقى به حساب نمى‌آيد. اين همان قسم سوّمى است كه امام (ع) فرمود مقصّر است كه در تهيّه اسباب زراعت و به دست آوردن توشه آخرت كوتاهى كرده و هلاك شونده‌اى است كه در روز قيامت با حسرت و پشيمانى خواهد گفت: «يَقُولُ يا لَيْتَنِي قَدَّمْتُ لِحَياتِي فَيَوْمَئِذٍ لا يُعَذِّبُ عَذابَهُ أَحَدٌ وَ لا يُوثِقُ وَثاقَهُ أَحَدٌ» [١].

در اين معنى شاعرى گفته است: «اذا انت لم تزرع و عاينت حاصدا ندمت على التفريط فى زمن البذر» [٢].

رسول خدا (ص) فرموده است: «احمق كسى است كه از هواى نفسش پيروى كند و در عين حال از خداوند متعال اميد رحمت داشته باشد [٣].» و باز فرمود: «فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَرِثُوا الْكِتابَ يَأْخُذُونَ عَرَضَ هذَا الْأَدْنى‌ وَ يَقُولُونَ سَيُغْفَرُ لَنا» [٤].

علّت اين كه امام (ع) قسم دوّم را اميدوار دانسته چنان كه دانستى آنها در

[٢] هر گاه زراعت نكرده باشى و ببينى كه درو كننده‌اى سرگرم درو كردن است بر وقت تلف كردنت در زمان بذرافشانى پشيمان مى‌شوى.

[٣] الا حمق من اتّبع نفسه هواها و تمّنى على اللّه‌

[٤] سوره اعراف (٧): آيه (١٦٩): بعد از آنها مردمى آمدند كه وارث كتاب بودند و به ظواهر دنياى پست سرگرم شدند و با اين حال مى‌گفتند خدايا ما را بيامرز.