ترجمه شرح نهج البلاغه - ابن ميثم بحرانى ت محمدى مقدم و نوايى - الصفحة ٣٥٩ - بحث سوم - مسلمين اتفاق نظر دارند بر اين كه سجود فرشتگان براى آدم

سجود به معناى عبادت نبوده است، زيرا عبادت براى غير خدا كفر است. سپس در معناى سجده اختلاف نظر پيدا كرده و به سه طريق بيان كرده‌اند:

١- سجود براى خدا انجام گرفته و آدم به منزله قبله بوده است همان طور كه سجده كردن بر قبله صحيح است سجده كردن بر آدم نيز صحيح است. دليل صحّت اين استدلال شعر حسّان بن ثابت است.

در كلام حسّان شاهد مدّعا بر قبله شما نماز خواندند، مى‌باشد.

٢- سجود براى آدم نوعى تعظيم و تحيّت بوده است، درست مانند سلامى از ناحيه فرشتگان بر آدم. آدمهاى گذشته نوع تحيّتشان تعظيم بوده است همچنان كه سلام در ميان مسلمين مرسوم است. از صهيب نقل شده است: وقتى كه معاذ رضى اللّه عنه از يمن بازگشت براى پيامبر سجده كرد، پيامبر فرمود اى معاذ اين چه كارى است كه كردى؟ معاذ گفت من يهود را ديدم كه براى بزرگان علمايشان سجده مى‌كردند و نصارا براى قسّيسين، از آنها پرسيدم اين چه كارى است كه مى‌كنيد؟ پاسخ دادند تحيّت انبياست. پيامبر فرمود: بر پيامبرانشان دروغ بسته‌اند.

٣- سجود در اصل لغت به معناى انقياد و خضوع است. شاعر به همين معنى سجده را به كار برده است: ترى الاكم فيها سجّدا للحوافر (يعنى كوهها را مى‌بينى كه بر سم اسبها سجده مى‌كنند) منظور اين است كه سنگهاى سخت كوه در برابر سم اسبهاى تندرو نرم و انعطاف‌پذير شده‌اند و خداوند