ترجمه شرح نهج البلاغه - ابن ميثم بحرانى ت محمدى مقدم و نوايى - الصفحة ٣٠٤ - بحث سوم - در باره اين سخن امام(ع) است كه فرمود ادام مربها

اگر اشكال شود كه كلمات: الاجواء- الارجاء- سكائك الهواء امور عدمى هستند چگونه نسبت آنها به ايجاد از جانب خدا صحيح است؟.

در پاسخ مى‌گوييم معناى اين كلمات عبارت است از خلأ و جايگاه، و در اين كه جايگاه و مكان امور عدمى هستند يا وجودى، اختلاف مشهورى است، پس اگر وجودى باشد نسبت آنها به قدرت صحيح است و در اين صورت معناى اين كلمات گسستن و شق كردن مى‌باشد و معناى ضمنى آنها در اسناد به قدرت خداوند چنين خواهد شد: خداوند باد را جايگاه و محل استقرار آب قرار داد.

هنگامى كه با اين وصف جايگاه باد از مطلق هوا و خلأ ايجاد شد خداوند آب را در آنجا ايجاد كرد و اختصاص يافتن آب به محل خاصّى به سبب قدرت خداوند تعالى است پس نسبت دادن ايجاد اين كلمات را به خداوند نسبت صحيحى خواهد بود. گويا خداوند سبحان جايگاه خاصّى را براى حاصل شدن جسمى شكافته است.

روايت شده كه زراره و هشام در باره موجود بودن و موجود نبودن هوا اختلاف پيدا كردند. اين اختلاف را يكى از غلامان امام صادق (ع) به آن حضرت خبر داد و چنين گفت: من در باره اين موضوع متحيّرم و اصحاب ما در اين مورد اختلاف دارند. امام (ع) فرمود اين اختلافى نيست كه منجر به كفر و گمراهى شود.

اين كه امام (ع) از توضيح اين موضوع خوددارى كرد، براى اين است كه اولياى خدا وظيفه دارند كه راه خدا را براى مردم روشن كرده و بندگان خدا را به راه مستقيم ارشاد فرمايند. و اصولًا جز به يكى از دو امر توجّه ندارند يكى آنكه مردم را به راه هدايت به طور واضح و آشكار ارشاد كنند و ديگر آنچه كه موجب گمراهى مى‌شود بيان كرده و مردم را به راه راست هدايت كنند. امّا توضيح اين كه هوا موجود است يا موجود نيست فايده زيادى در امر معاد ندارد، بنا بر اين جهل به‌