ترجمه شرح نهج البلاغه - ابن ميثم بحرانى ت محمدى مقدم و نوايى - الصفحة ١٦ - مقدمه مترجمان
نصر انبارى متوفّاى سال ٣٥٦ ه. ق.
١٧- الكشف فيما يتعلّق بالسّقيفه، و كتاب الضّياء الصّفاء، فى تاريخ الائمه، تأليف ابو عبد اللّه احمد بن ابراهيم بن ابو رافع كوفى بغداد و استاد شيخ مفيد.
١٨- كتاب خطب على (ع) نوشته ابو احمد عبد العزيز بن يحيى بن احمد بن عيسى جلودى ازدى بصرى متوفّاى سال ٣٣٢ ه. ق. [١].
١٩- خطب امير المؤمنين (ع)، تأليف القاضى نعمانى المصرى، متوفّاى سال ٣٦٣ ه. ق.
٢٠- ابو العبّاس يعقوب بن احمد صميرى، كتابى در باره كلام و خطبههاى امام عليه السلام تأليف كرده است [٢].
كتبى كه در بالا ذكر شد كتابهايى هستند كه قبل از گردآورى نهج البلاغه، توسّط دانشمندان اسلامى تأليف و در اختيار طالبان حق و حقيقت نهاده شده است.
آقاى منزوى در فهرست كتابخانه مشكات ص ٢٩٩- تا ٣٠٥، جلد دوّم، شماره ١٦٨ انتشارات دانشگاه تهران سى و سه تن از راويان سخن امام (ع) پيش از شريف رضى و نيز چهارده تن از ناقلان سخنان على (ع)، پس از شريف رضى و نيز چهارده تن از ناقلان سخنان على (ع)، پس از شريف رضى را تا سده دهم هجرى بر شمرده است [٣].
علاوه بر كتابهايى كه بطور مستقل پيش از سيّد رضى در باره سخنان امام (ع) تأليف شده است كه بعضى از آنها را نام برديم، مرحوم سيّد هبة الدين شهرستانى در كتاب وزين ما هو نهج البلاغه از ص ٥ به بعد كتبى را نام مىبرد كه قبل از جمعآورى نهج البلاغه نگارش يافته و بمناسبتهايى، خطب و سخنان امام (ع) را نقل كردهاند، از جمله:
١- كتاب پرارج كافى نوشته محمّد بن يعقوب كلينى متوفّاى سال ٣٢٩ ه. ق.
[١] نجاشى در كتاب رجال، ص ١٦٧، و ابن النديم در كتاب فهرست ص ١٦٧، كتابهاى الجمل، الصفّين، الحكمين، الغارات، الخوارج، حروب على (ع) و چندين كتاب ديگر را از تأليفات احمد بن عيسى جلودى دانستهاند.
[٢] به نقل از كتاب استناد نهج البلاغه، تأليف امتياز عليخان عرشى، ص ١٠٧.
[٣] همان مأخذ، ص ١٣.