ترجمه خصال شيخ صدوق - کمرهاي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٨٠ - فصل پنجم
و درمانده نكند.
٣- مردان آبرومند و خانوادههاى خوب و خوش سابقه را در نظر بگير و از ميان آنها مردان رادمنش و شجاع و با سخاوت را انتخاب كن كه اينان مجموعه كرم و مركز نيكى و احسانند.
٤- مانند پدر و مادر مهربانى از آنها تفقد و بازجوئى كن از هيچ كمك و توجهى كه وسيله نيرومندى آنها است دريغ مكن و هيچ لطف و احسانى را از كم و بيش در باره آنها كوچك مشمار زيرا كه اين خود آنها را واميدارد كه نسبت بتو صميمى و خوشبين باشند، از بازجوئى كارهاى كوچك آنها صرف نظر مكن باميد آنكه بزرگ و كلى آنها را تفقد كردهاى زيرا اصلاح خردهكاريهاى آنها كارهاى بجاى خودش نسبت بآنان سودمند است و كارهاى مهم آنان هم كه مورد حاجت و نياز آنها است.
٥- از فرماندهان لشكرت كسى را بيشتر بخود نزديك كن كه نسبت بافراد زير دست خود بهتر كمك ميكند و از عطاى خود بآنها بخشش مينمايد باندازهاى كه خود آنها و خانواده و بازماندگان محلى آنها را كفايت كند تا يك فكر بيشتر در سر آنها نباشد كه آن جنگيدن با دشمن است، زيرا اظهار لطف تو دل آنها را بتو مهربان ميكند.
فصل پنجم
بهترين چشم روشنى واليان اينست كه در همه بلاد عدالت پا برجا باشد و دوستى رعيت آشكار گردد و دوستى ملت پديد نشود مگر آنكه خوشدل باشند و خيرخواهى آنها درست نشود جز آنكه بكارگزاران خود گرد آيند و دولت آنان را بر خود سنگين ندانند و مدت حكومت آنان را دراز نشمارند و چشم بپايان يافتن آن ندوزند، ميدان آرزو و آمال آنها را وسيع كن و پى در پى ثنا خوان آنها باش و از آنها كه خوشرفتار و خدمتكارند قدردانى كن، زيرا هر چه از كردار نيك آنها بيشتر ياد كنى مردمان شجاع و با شهامت تشويق و برانگيخته ميشوند و مردمان بىاقدام و نكولكننده بكار وادار ميگردند، خدمت و امتحان هر كس را بحساب خودش بگذار و پاى ديگرى حساب مكن تا خوب آزمايش و امتحان نكنى نسبت تقصير بكس مده شرف و اعتبار كسى را مانع امتحان و آزمايش او مگير، چون بمشكلى برخوردى و حكمش بر تو روشن نيست رجوع بخدا و پيغمبر كن، زيرا خداوند بكسانى كه خواسته آنها را ارشاد نمايد فرموده است «آيه ٥٩ سوره نساء» اى آن كسانى كه ايمان آورديد خدا و رسول و اولى الامر را اطاعت كنيد و اگر در چيزى اختلاف كرديد بخدا و رسول رجوع كنيد «رجوع بخدا عمل كردن