ترجمه خصال شيخ صدوق - کمرهاي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٢٩ - دفاع مردانه ابو طالب از پيغمبر«ص» و جهاد ادبى او
شيوا و بليغ است جز ابو طالب كسى را ياراى آن نيست كه چنين قصيده تواند سرود اين قصيده از معلقات سبع گرانمايهتر و در اداى مقصود بليغتر است.
اين قصيده از نظر سياست در نهايت اهميت و شايستگى است در موقعى كه مبارزه حزب اسلامى برهبرى پيغمبر ٦ و سلم با تمام قبائل قريش بپرشورترين دورههاى خود رسيده و سران قريش آخرين كوشش خود را براى بر هم زدن جامعه كوچك بىساز و برگ اسلام ميكردند و چون خود را در خطر نفوذ عمومى اسلام مىديدند ميخواستند با هر قيمتى تمام مىشود پيغمبر را از ميان بردارند و جامعه نوبنياد اسلام را از ريشه بكنند ابو طالب براى ترميم اوضاع و خاموش كردن فريادهاى سران قريش و تحصيل وجهه حق بجانب از عموم عربستان اين قصيده را سروده و مهم ترين نكات سياسى را در آن درج كرده است در بلواى اين جنگ عمومى دوم سياستمداران بزرگ جهان براى تحصيل پيروزى و پس از آن براى استقرار صلح جهانى نطقهاى بسيار كردند چرچيل و روزولت و ترومن و هيتلر و استالين در اين ميان زبر دست ترين ناطقين سياسى جهان شناخته شدند و نطقهاى آنان بتوسط راديو در جهان منتشر شد و در روزنامهها ثبت گرديد اگر درست تأمل كنيد و آنها را با اين نطق سياسى ابو طالب كه در ضمن اين قصيده است بسنجيد باور ميكنيد نطق ابو طالب از همه برتر و مهمتر است جز اينكه در محيط كوچك سياست قريش و عربستان ادا شده و وسائل نشر پر طنطنه امروزه را نداشته است.
اين قصيده از نظر شور قوميت و دلسوزى براى ملت عرب و خصوص قريش بسيار مورد اهميت و شايسته مطالعه و دقت است سابقه مجد و بزرگوارى خاندان قريش و مهربانى و محبت گذشتگان را ياد آور ميكند و وضعيت پريشانى فعلى آنها را شرح ميدهد و نفوذ بيگانگان و اراذل را بخاطر آنها مىآورد سپس آنها را از انجام اين وضع خطرناك آگاه ميكند و باتحاد و يگانگى كه توأم با نظر تعقل و دور انديشى است دعوت مينمايد: ابو طالب چون پدرى مهربان از بام بلند مقام شامخ خود در پرتو خرد و فكر روشن و پاك، كجروى و فساد اخلاق و دنياپرستى قريش را ميبيند و احساسات خود را همچون قطرات اشك دلسوختگان در قالب اين اشعار شيرين و روان سر مىدهد و باندرز و نصيحت قوم خود ميپردازد، با نظرى درست و باريك، نادرستىهاى هر دستهاى را تشخيص داده و با صراحت لهجه آنها را مخاطب ساخته و درد آنها را گفته و بعلاج نفس بيمار خودشان دعوت كرده در حقيقت اين قصيده مختصر باندازه همان كتاب طولانى ارمياى پيغمبر كه در شمار كتب آسمانى عهد عتيق ضبط است نسبت بقريش و وضع آشفته مكه اظهار دلسوزى و مهربانى