تحريف ناپذيرى قرآن - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٢٥٥ - هفت دسته روايات مورد استناد محدث نورى
نمايد».[١] بارى، چقدر زشت است براى انسان كه وقتى با يك واقعيت تلخ روبرو شد و جريان امور بر وفق مرادش نبود، از حقيقتگويى خارج گردد.
محدث كاشانى كه از بزرگان جهان حديث است و جزو پيشوايان نقد و بررسى اخبار و داراى آگاهى پردامنه و احاطه و اشراف بر روايات گوناگون به شمار مىآيد و هميشه، از نامآوران شيعه و از مفاخر ايشان بوده است؛ چنانكه خود محدث نورى- در جاهاى ديگر- و تمامى اخباريون، در آثار خود، از مواضع او به بزرگى ياد كردهاند؛ چون گفتههايش با موضع نادرست و ناراست محدث نورى درباره قرآن يكسان نبوده است، ناگهان خائن و مدلّس در اخبار شناخته مىشود، چه دور است چنين اتهاماتى از دامن محققى باريكانديش و آشنا به مشرب شريعت و صاحب رأيى همچون فيض كاشانى.
مولى محسن فيض، بهعنوان محدثى استوار و دقيق در نقل شناخته شده است؛ بهويژه دايرة المعارف بزرگ روايى او وافى كه به دليل پرداختن به مهمات دين در اصول و فروع، آن را وافى نام نهاده و در آن تحقيق و شرح و بيان روايات را آورده است.
براستى، كتاب وافى او از لحاظ نظم و سبك و سياق، جزو صحيحترين، دقيقترين و نيكوترين كتابها به شمار مىرود و همين ويژگىها اين كتاب را مورد اعتماد اصحاب و مرجع ايشان در زمان اختلاف ديدگاهها قرار داده است.
علامه محقق ابو الحسن شعرانى در بيان علت گزينش وافى براى شرح و تعليق گفته است: «اين كتاب داراى مزايايى است كه كمتر در كتب ديگر حديثى يافت مىشود؛ بسيارى از دانشمندان متأخر ما در صدد تأليف كتابى كه تمام روايات اصول اربعه را در بر داشته باشد برآمدند كه از ميان آثار ايشان، دو كتاب شهره است:
وسائل الشيعه و وافى كه هريك مزيتى دارد.
رجحان وافى در اين است كه اصول و فروع را جمع كرده و روايات را به صورت بريده نياورده و آنها را شرح و بيان كرده است؛ ولى عمده مزيت آن، صحت
[١] . فصل الخطاب، ص ٢٣٦.