٢. سخن محمد بن محمد بن نعمان مفيد (م ٤١٣) از اركان شيعه. مرحوم مفيد در كتاب ثمين خود اوائل المقالات كه در شرح و توضيح اصول مسايل اسلامى مورد اختلاف شيعه اماميه با ديگر فرقه‌هاى موسوم به عدليه نگاشته چنين آورده است:

«برخى از اماميه معتقدند از قرآن نه كلمه‌اى كم شده است و نه آيه يا سوره‌اى؛ ولى آنچه از تأويل و تفسير معانى قرآن كه مبيّن حقيقت تنزيل آن بود و در مصحف على عليه السّلام ثبت شده بود از مصاحف امروزين حذف گشته است. اين تأويل و تفسيرها گرچه جزو كلام خداوند كه در قالب قرآن انعكاس يافته است به حساب نمى‌آيد، خود از طريق وحى نازل شده است و گاه به تأويل، قرآن گفته مى‌شده است».

مرحوم مفيد پس از نقل رأى اين جماعت مى‌گويد: «به نظر من اين ايده- كه محذوفات مصحف على عليه السّلام تأويل و تفسير قرآن بوده است نه خود قرآن- از عقيده كسانى كه مدعى كاستى حقيقى خود قرآن‌اند به واقعيت نزديك‌تر و گرايش من به سوى آن بيشتر است.- در ادامه مى‌گويد:- تحريف به زيادى قرآن، قطعا مردود است؛ زيرا اگر مقصود از زيادى، افزايش يك سوره است، به شكلى كه بر فصحا مشتبه شده است، اين ادعا با تحدّى قرآن به آوردن سوره‌اى مانند سوره‌هاى آن منافات دارد،[١] و اگر مقصود زيادى يك يا دو كلمه يا يك يا دو حرف در قرآن است، گرچه دليل قاطعى بر رد آن در اختيار نداريم، گرايش من به اين است كه قرآن از چنين افزايشى سالم و محفوظ مانده است؛ در اين زمينه حديثى نيز از امام صادق عليه السّلام وجود دارد».[٢]

شيخ مفيد همچنين در اجوبة المسائل السرويه مى‌گويد: «اگر كسى بگويد:

چگونه مى‌توان گفت چيزى‌كه بين دفّتين جمع شده، حقيقتا همان كلام خداوند است- بدون هيچ افزايش يا كاهشى- در حالى‌كه از ائمه خود قرائاتى را روايت مى‌كنند كه مخالف اين سخن است؛ نظير «كنتم خير ائمة أخرجت للناس» و

[١] . زيرا به استناد تحدى- كه در آخرين مرحله به سوره، تحدى شده است- احدى از فصحا قادر به ارائه نظير يك سوره هرچند كوتاه‌ترين نوع آن نيست. و ادعاى افزايش يك سوره در قرآن و هم‌سنگ بودن آن با ديگر سوره‌ها كه لازمه قول به تحريف- از نوع به زيادى- است، به‌معناى فروپاشى تحدّى است كه قطعا غيرممكن است.( مترجم).

[٢] . اوائل المقالات، ص ٥٦- ٥٥.