تحريف ناپذيرى قرآن - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٢٠٤ - فصل هشتم تحريف نزد فرقه اخباريان
تحريف ندارد. اما درباره ساقط شدن نام على عليه السّلام از آيات بلاغ و كمال (مائده: ٣ و ٦٧)؛ عياشى در تفسير خود از امام صادق عليه السّلام چنين نقل كرده است: «جبرئيل روز جمعه در عرفات نزد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله آمد و بدو گفت: اى محمد خداى بر تو سلام رساند و مىفرمايد: به امّت خود بگو: «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ- بولاية علي بن أبى طالب- وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً»[١]
به زعم جزايرى، اين تفسير، بايد جزو آيه باشد تا آيه كامل گردد. كلينى روايت كرده است كه امام باقر عليه السّلام در حديث فرائض فرمود: «آيه ولايت، زمانى نازل شد كه جبرئيل در روز جمعه در عرفات بر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرود آمد [و چنين برخواند]: «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي»؛ كمال دين با ولايت على بن ابى طالب تحقق يافت».[٢] امام عليه السّلام در اين روايت تصريح كرده كه كمال در آيه، با ابلاغ ولايت امر براى امير مؤمنان عليه السّلام حاصل شده است؛ بنابراين به موجب اين روايت، ولايت امام عليه السّلام تفسير آيه است.
حاكم حسكانى روايت كرده كه امام باقر عليه السّلام در حديث فرائض چنين فرموده است: «آنگاه جبرئيل فرود آمد و گفت: خداوند تو را فرمان داده است كه ولى و پيشواى امت را به ايشان نشان دهى؛ همانگونه كه نماز و روزه و حج را بر ايشان ابلاغ نمودى؛ تا در تمامى اينها حجت بر ايشان تمام گردد. پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود: قوم من به دوران جاهليت نزديك و در بين ايشان رقابت و افتخار شايع است؛ هيچكس از ايشان نيست مگر آنكه ولىّ بر او ناگوار است و من بيمناكم. به دنبال آن، خداوند اين آيه را نازل كرد: «يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ؛[٣] اى پيامبر آنچه از سوى پروردگارت بر تو نازل شد ابلاغ كن و اگر چنين نكنى، رسالت او را ابلاغ نكردهاى [يعنى رسالت او را بهطور كامل ابلاغ نكردهاى] و خداى تو را از گزند مردم نگاهبانى مىكند».[٤] امام عليه السّلام در ميان آيه، گفتارى از خود آورده و با آن گفتار، آيه را تفسير كرده است. مرحوم جزايرى پنداشته كه طبق اخبار فراوان آيه تبليغ چنين نازل شده است: «يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ
[١] . تفسير عياشى، ج ١، ص ٢٩٣، شماره ٢١.
[٢] . بحرانى، تفسير برهان، ج ١، ص ٤٨٨، شماره ١.
[٣] . مائده ٥: ٦٧.
[٤] . شواهد التنزيل، ج ١، ص ١٩١.