حديث اسلامى، خاستگاه ها و سير تطور - موتسكى، هارالد - الصفحة ٥٦ - ١ ٣ تاريخ گذارى احاديث
كه روايت مورد بحث درست همزمان با تأليف آن منابع پديد آمده است. به همين نحو، چنان چه روايتى را تنها در منبعى متأخّر بيابد، نتيجه نمىگيرد كه لابد روايت مورد بحث متأخّر بوده و نمىتوان آن را قديمى دانست. قِسطِر در دادن تاريخ براى روايات بسيار محتاط است و غالباً فاصله زمانى طولانىاى را پيشنهاد مىكند. او بيشتر درصدد گردآورى شواهد و استناداتى از درون روايات براى مباحثى خاص است، و در اين راه مىخواهد تا حد ممكن از هر آنچه در منابع قديم و جديد و از منظر تمامى فرق و مذاهب اسلامى آمده است، بررسى كاملى ارائه دهد. به طور كلى، وى هيچ گاه در پى ارائه تحولات تاريخى مسئله مورد بحث در متون مختلف اسلامى نبوده است.[١] به عنوان نمونهاى از رهيافت قِسطِر، مقاله وى با عنوانِ «ناخنهاى خود را كوتاه كنيد. بررسى روايتى كهن» را در اين كتاب (فصل ١٤) گنجاندهايم.
دستهاى از محقّقان تاريخگذارى روايات بر پايه قديمترين منابع حاوى اين روايات را به كلى مردود شمردهاند. اينان از اساس انكار مىكنند كه منابع موجود و منتسب به نويسندگانى از قرن دوم و سوم را واقعاً خود آن افراد تدوين كرده باشند، و در مقابل مدعىاند اين آثار محصول فرايندى طولانى از گردآورى و تصحيح
[١]. برخى از ديگر محقّقان غربى هم روشى مشابه با قسطِر برگرفتهاند، از جمله ارى رُبين و روبرتو توتولى در مقالات زير:
Uri Rubin," Morning and Evening Prayers in Esrly Islam", Jerusalem Studies in Arabic and Islam ٠١) ٧٨٩١(, ٠٤- ٤٦; idem," Apes, Pigs, and the Islamic Identity", Israel Oriental Studies ٧١) ٧٩٩١(, ٩٨- ٥٠١; Roberto Tottoli," Traditions and Controversies Concerning the su
ت
Ud al- QurAn in Iadith Literature", Zeitschrift der Deutschen Morgenl andischen Gesellschaft ٧٤١) ٧٩٩١(, ١٧٣- ٣٩; idem," The Thanksgiving Prostration) sujud al- shukr( in Muslim Traditions", Bulletin of the School of Oriental and African Studies ١٦) ٨٩٩١(, ٩٠٣- ٣١.