حديث اسلامى، خاستگاه ها و سير تطور - موتسكى، هارالد - الصفحة ١٠٠ - ١ اهميت علم حديث در اسلام
نقل كرده[١] از اين هم فراتر رفته است: براساس خبرى على الظاهر از شاهدى عينى چنين روايت كرده كه محمّد] ص [ (افزون بر آن فرمود او (پيامبر) در امور دينى اشتباه نمىكند. چنين نسخههاى تلطيف شدهاى فقط در جوامع رسمى ضبط شدهاند.[٢]
٢. از مالك[٣] نقل شده است كه محمّد] ص [ (برخلاف ابوبكر، خضاب نمىكرد. در [طبقات] ابن سعد[٤] رواياتى از منابع عراقى ديده مىشود كه در آنها از پيامبر نقل شده است كه ظاهراً او در مخالفت با رفتار يهود و نصارا امت را به خضاب كردن توصيه مىكرده است. روايات ديگر نقل شدهاند كه آثار رنگ موى محمّد] ص [در اموال بيوگانش بر جاى مانده بوده. بخارى اين روايات متعارض را چنين جمع مىكند[٥] كه محمّد] ص [خضاب نمىكرد چون موهاى سفيدش بسيار اند ك بود، امّا به كسانى كه موى سفيد داشتند آن را توصيه مىكرد. بخارى در توجيه آثار موهاى رنگ شده، آن را نتيجه استفاده از عطر مىداند.
٣. در موطّأ مالك بن أنس[٦] (و همچنين در چند جامع حديث ديگر)[٧] روايات زير را مىيابيم: چون سعد بن أبى وقّاص در سال ٥٠ (يا ٥٥) درگذشت، عايشه گفت جسدش را به مسجد آورند تا بتواند در مراسم دفن او شر كت كند. بسيارى به اين كار اعتراض كردند؛ امّا عايشه با نقل اين كه پيامبر نيز بر جنازه سهيل بن بيضاء در مسجد نماز گزارد، كار خود را توجيه كرد. برخى از خاورشناسان در اعتبار اين
[١]. همانجا، ش ٣٦١. اينكه سِماك احاديثش را به فنون بلاغى مىآراست، مورد تأييد ابنحنبل است( ذهبى، ميزان الإعتدال، ج ١، ص ٤٢٧).
[٢]. مسلم، همانجا، باب ١٣٩ و بعد؛ ابنماجه، رُهون، باب ١٥.
[٣]. زُرقانى( قاهره، ١٢٨٠)، ج ٤، ص ١٦٦.
[٤]. ابنسعد، ج ٢، ص ١٣٩ و بعد.
[٥]. بخارى، أدب، باب ٦٦ و بعد.
[٦]. زُرقانى( قاهره، ١٢٨٠)، ج ٢، ص ١٤ و بعد.
[٧]. مسلم، جنائز، باب ٩٩- ١٠١؛ ترمذى، جنائز، باب ٤٤؛ ابو داوود، جنائز، باب ٤٩؛ نسائى، جنائز، باب ٧٠.