نظراتى كه نخست در حوزه تفسير قرآن پديد آمدند، به درون سيره راه يافته‌اند، يعنى از تفسير به قلمرو «تاريخ» گذر كرده و بخشى از سنّت شدند. از اين‌رو، به عنوان بخشى از داده اساسى مورد استفاده براى پى‌ريزى نظام واجبات تلقى مى‌شدند. فقه، توجّه خود را تنها به تكاليف واجب منحصر نكرده است. بلكه به اعمال پسنديده و مطلوب نيز عنايت داشت. سه روز روزه و روزه عاشورا را در فقه، نه به عنوان تكاليف واجب، بلكه به نام سنّت يا عمل پسنديده‌اى از مستحبات دينى مقبول افتاده‌اند.

ديدگاه تفسيرى غالب و آنچه كه پيشتر، حتى در حديث معاذ، رواج يافته بود، اين بود كه كل آيات ١٨٣ تا ١٨٧ به عنوان يك واحد نزول، منحصراً به «مراحل متوالى» سير تكامل تدريجى روزه رمضان اشاره دارد. اين ديدگاه كه‌ «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ... أَيَّاماً مَعْدُوداتٍ ...» همواره به وجوب روزه رمضان باز مى‌گشته است، نشان مى‌دهد تفسيرى كه مصرانه بر دلالت‌ أَيَّاماً مَعْدُوداتٍ‌ بر شمار معتنابهى چون سى روز تصريح دارد، بر تفسيرى كه به صراحت تأكيد مى‌كند صيغه جمع- همانند همتاى قرآنى‌اش در آيه ٢٠٣ بقره- حاكى از شمار اندك روزهاست و در اشاره به سه روز روزه به كار رفته، فائق آمده است. البته آن‌گونه كه هويداست، تأكيد «ناموفق» بر ارجاع آيه ١٨٣ بقره به روزه سه روزه به كل از ميان نرفته است. روايت معاذ نشان مى‌دهد كه پيشتر ارجاعات به صيام سه روزه و روزه عاشورا از سياق قرآنى كه در آن، روزه واجب شده، تفكيك شده و به سنّت ملحق شده بودند. البته، همين تنزّل جايگاه آن روزه‌ها [از واجب‌] به سنّت ضامن بقاى آنها شد. زيرا توسعه مفهوم سنّت به عنوان بدنه شواهد و مدارك بنيادى كه به موازات قرآن به جاى مانده و همچون قرآن از صدر اسلام نقل شده‌اند- مفهومى كه اگر چه در زمان امام مالك‌[١] مبهم‌

[١]. براى نمونه نك. موطّأ، ج ١، ص ١٤٦، ٢٠١، ٢٣١( و جاهاى ديگر).