حديث اسلامى، خاستگاه ها و سير تطور - موتسكى، هارالد - الصفحة ٣٦٣ - ١ مقدمه

به‌ظاهر روايتى است كه در آن مرجعى متقدّم خبر از حادثه‌اى متأخّر مى‌دهد. درواقع اين روايت در مقطع زمانى خاصى جعل شده است. جاعلِ روايت چه عملى انجام مى‌دهد؟ وى نخست چيزى را «پيش‌بينى» مى‌كند كه در واقع گذشته است و آن را تقريباً صحيح انجام مى‌دهد. سپس به سراغ آينده مى‌رود و به‌ناچار آن را كمابيش نادرست مى‌گيرد.

مثالى ساده از اين موضوع چنين است:

رسول خدا فرمود: روميان (بنو الاسفر و الروم) و فرانك‌ها با مصريان عليه مردى به نام «صادم» در صحرايى بيابانى همدست مى‌شوند، و هيچ يك از آنها به سلامت برنخواهند گشت. پرسيدند: در چه زمانى يا رسول الله؟ فرمود:

بَين الجمَادى و الرَّجَب، سَتَرَونَ مِنهُ العَجَبَ.

روشن است اين روايت به زمانى پيش از اوايل سال ١٤١١ ق/ اواخر ١٩٩٠ م بازنمى‌گردد، چراكه جاعلِ آن از بسيج نيروهاى متحدين در صحراى عربستان پيش از جنگ [نخست‌] خليج نيك آگاه بوده است. از سوى ديگر، زمان پيدايى اين روايت را نمى‌توان ديرتر از اواخر سال ١٤١١ ق/ اوايل ١٩٩١ ميلادى دانست، چراكه حوادث بعدى انتظارات جاعلِ روايت را بر باد داده و صحنه وقايع را به گونه‌اى ديگر رقم زده است. برخى از مؤيّدات اين بررسى را مى‌توان در اسناد و مدارك مستندِ روايت مشاهده كرد: اين روايت، در روزنامه‌النهار (بيت‌المقدس، ١٥ سپتامبر ١٩٩٠) انتشار يافته است‌[١].

[١]. اين روايت را در بالاى صفحه گذاشته‌اند. از يوحنان فريتدمن براى جلب توجه من بدين روايت و ارسال نسخه‌اى از آن برايم، سپاسگزارم. گفتنى است كه در سال ١٤١١ ق، ماه جمادى الاول در نيمه نوامبر آغاز مى‌شود و رجب نيز در نيمه فوريه پايان مى‌پذيرد.