حديث اسلامى، خاستگاه ها و سير تطور - موتسكى، هارالد - الصفحة ٦٣ - ١ ٣ تاريخ گذارى احاديث
مفهوم شهادت در جهاد و ارتباط آن با حوريان بهشتى تأليف كرده،[١] نقطه شروع كار خود را شمارى از روايات موجود در مجموعه منسوب به عبد اللّه بن مبارك (متوفاى ١٨١ ق) قرار داده و كوشيده است با بررسى اسناد روايات و مقايسه متون مختلف آنها از نظر ساختار و مضمون، تاريخ پيدايش اين روايات را به دست آورَد. وى همچنين با بررسى روايات مشابه كه در كتابهاى حديثى متأخّر آمده، توانسته است سير تحولاتِ بعدى اين دسته روايات در قالب يك نوع ادبى را نشان دهد. مقاله ماهر جرّار در عين حال نيك نشان مىدهد چگونه مىتوان مضامين روايات اسلامى را با ملاحظاتى فلسفى و جامعهشناختى از پيشينههاى فرهنگى بازترى تفسير كرد.[٢] ترجمه انگليسى مقاله وى در فصل ١٧ كتاب حاضر آمده است. در پارهاى از ديگر مطالعات جديد، به موضوع تفاوتهاى متنى و سندى روايات توجه شده است؛ فى المثل در مقاله ارى رُبين راجع به روايت فقهى «الوَلَد لِلفِراش»؛[٣] كتاب لودويگ امان درباب خنده و شوخى در اسلام؛[٤] پژوهش فرانتس رُزِنتال در حديثِ ام زَرع؛ تحقيق ماركو شُلِر در روايات تفسيرى يك از آيات قرآن؛ پژوهش
[١]. ماهر جرّار،" مصارع العشاق. دراسه فى احاديث فضل الجهاد والحور العين"، الابحاث، ٤١( ١٩٩٣)، ص ٢٧- ١٢١. اين نويسنده نسخه انگليسى كاملترى از بخش نخست مقاله خود( بدون متن عربى نسخه) با اين مشخصات كتابشناختى منتشر كرده است:
Maher Jarrar," The Martyrdom of passionate Lovers: Holy War as a Sacred Wedding", in Angelika Neuwirth, Birgit Embalo, Sebastian Gunther, and Maher Jarrar, eds., Myths, Historical Archetypes and Symbolic Figures in Arabic Literature: Towards a New Hermeneutic Approach) Beirut, ٩٩٩١(, ٧٨- ٧٠١.
[٢]. نگاه كنيد به سه پاراگراف زير در مقاله وى:؟؟؟؟
[٣]
. Uri Rubin," Al- walad li- l- firAsh: On the Islamic Campaign against YzinA", Studia Islamica ٨٧) ٣٩٩١(, ٥- ٦٢; idem, The Eye of the Beholder; idem, Between Bible and QurAn: the Childern of Israel and the Islamic Self- Image) Princeton, ٩٩٩١(.
ارى رُبين در نوشتههاى خود، از اسناد براى" تعيين منشأ عمومى روايات" استفاده مىكند. مراد وى" يافتن منطقه جغرافيايىاى است كه اين روايات در آنجا شكل گرفته و نخستين بار از آنجا رواج يافته است"(Between Bible and QurAn ، ص ٣).
[٤]
. Ludwig Amman, Vorbild und Vernunft. Die Regelung von Lachen und Scherzen im mittelalt erlichen Islam) Hildesheim, ٣٩٩١(, ٩٣- ٣٧. ٠٧
- ١٤٠