حديث اسلامى، خاستگاه ها و سير تطور - موتسكى، هارالد - الصفحة ٢٦٨ - ٣ مجموعه تحت تملك محمد على اليعقوبى در نجف

٤. نورى طبرسى در مستدرك الوسائل و ديگر كتاب‌هايش.[١] اصل‌هاى مورد استفاده در مستدرك، همان‌هايى‌اند كه مجلسى در بحار الأنوار استفاده كرده است؛ جز اين كه مستدرك، بخش آخرِ كتاب دُرُست، مختصر كتاب علاء بن رَزين و كتاب الديات را هم دارد.[٢]

اصل‌هايى كه اين چهار مؤلّف آورده‌اند همگى با سلسله سندند و سلسله راويان تماما همانند اصول مذكور در نسخه خطّى شماره ٩٦٢ دانشگاه تهران است.

٥. محمّد تقى تسترى در معجم رجالى‌اش قاموس الرجال‌[٣] مى‌گويد مجموعه‌اش شامل چهارده اصل را در كتاب‌خانه نعمة اللّه جزائرى (م ٢٣ شوال ١١١٢ ق) ديده است.[٤] اطّلاعاتى كه وى راجع به اين كتاب‌خانه مى‌دهد، ظاهراً محدود است «به آن چه در بلاد ما باقى مانده است»؛[٥] اين شهر بايد تستر يا همان شوشتر باشد كه محدّث جزائرى، در اواخر عمرش منصب شيخ الاسلامى آنجا را بر عهده داشت.[٦] من نتوانسته‌ام جزئيّات بيشترى راجع به اين كتاب‌خانه يا نسخه خاصّى را كه تسترى بدان اشاره مى‌كند، به دست آورم.

[١]. نك. همين مقاله، پيشتر ...

[٢]. نورى طبرسى، همان، ج ٣، ص ٢٩١، ٢٩٦- ٣٠٨.

[٣]. در اين باب نك. مقاله ب. اسكارچيا امورِتى به ايتاليايى كه مشخصات آن در پانوشت ٢ همين مقاله گذشت.

[٤]. قاموس الرجال، ج ٢، ص ٤١٦؛ ج ٤، ص ٢١، ٢٤٩، ٤٠٨؛ ج ٥، ص ١٨٣؛ ج ٦، ص ١٧٦، ١٨٥، ٤٢٣؛ ج ٨، ص ٣٥٨.

[٥]. همان، ج ٤، ص ٢٤٩.

[٦]. محسن الأمين، أعيان الشيعة، بيروت، ١٣٨١ ق/ ١٩٦١ م، ج ٤٠، ص ٢٤. عبداللّه افندى( متوفاى بعد از ١١٣٠ ق) در رياض العلماء( قم، ١٤٠١ ق، ج ٥، ص ٢٥٦) مى‌گويد كه مجموعه غنى كتب جزائرى را در شوشتر ديده و از آن استفاده كرده است. قس الجزائرى، منبع الحياة، مخطوطات پرينستون، مجموعه جديد، شماره ٩٦٠، برگ‌هاى ٧٧ الف- ٧٨ الف، ٨٥ الف- ب.