ابن عبدالمالك كه يكى از برجسته‌ترين چهره‌ها در سلسله جنگها عليه امپراطورى بيزانس در قرن اوّل هجرى (هفتم ميلادى) بود، از اين‌رو يك «رمان» (سيره) كامل به او اختصاص يافته است.[١] در اين آثار صحنه‌هاى مربوط به پيروزى‌هاى معروف در نبرد عليه كفّار ذكر شده است. گذشته از اين، بسيارى از اين درونمايه‌ها باورها و سنّتهاى عمومى يا ذهنّيتهاى جزمى و مذهبى را منعكس مى‌كنند و اين به ما كمك مى‌كند تا مراحل وSitz im Leben ] موقعيّت‌هاى ظهور] متعددى كه از آن گذشته‌اند را دنبال كنيم. براى مثال، در يكى از آنها، مادر گيسوى بافته شده خود را براى آرايش اسب يك مجاهد (در اينجا ابوقدامة الشامى، خود راوى داستان) تقديم مى‌كند تا در عوض به بركت (يا معنا) دست يابد.[٢] لازم به ذكر است كه در سنّت عامه گيسو نشان دهنده نيروى جنسى و قدرت ماورائى است و علاوه بر اين بريدن مو به آداب رستگارى شباهت دارد.[٣] در داستانى ديگر،[٤] مادرى پس از به شهادت رسيدن شوهر و برادرانش در جنگ مقدس، تنها پسر خود را به جهاد در راه خدا وقف مى‌كند؛ اين كار به روايتى منسوب به پيامبر دلالت دارد مبنى بر اينكه «در روز رستاخيز شهيد براى هفتاد نفر از طايفه و بستگان نزديكش شفاعت مى‌كند».[٥]

در سومين داستان‌[٦]، يك عبارتى ربانى بر زبان مجاهدى كم سن و سال جارى گشته شركت او در جنگ را توجيه مى‌كند چرا كه به خاطر سن كم جهاد بر او واجب نبوده‌

[١]. نك. الخطيب، تاريخ بغداد، قاهره، ١٩٣١، ج ١١، ص ٣٣٨؛

, darnaC. M" sebarA sed noitidepxE seL"

, in: Journal Asiatique ٨٠٢) ٦٢٩١(, ٠٨ ff.; H. G. Beck: Geschichte der byzantinischen Volksliteratur, MUncheh ١٧٩١, ٠٩٦ ff.

[٢]. ابن‌النحّاس، مشاريع، ج ١، ص ٢٨٥ و بعد و ج ٢، ص ٦٩٠ وبعد.

[٣]. نك.

. tra, ekipllaH. hC"

Hair", in: Encyclopedia of Religion, Ed Mircia Eliade, New York/ London, ٧٨٩١, Vol. VI, ٤٥١ ٧٥١; H. Kriss, Volksglauble im Bereicb des Islam, Wiesbaden ٠٦٩١ ٢٦٩١, Vol. I, ٢٧, ٨١١, ٨٢; Vol. II, ٨٤, ٠٩١.

[٤]. ابن‌النحّاس، مشاريع، ج ١، ص ٢١٥ و بعد.

[٥]. نك: جرّار در الابحاث، ٧٨، ش ١٣ و ٨٦، ٥- ٤، ٩٠، ١. اين حديث در وصيّت‌نامه يكى از شهداى جنبش اسلامى در نوار اشغالى غزّه نقل شده است. نك. شهداء مع سبق الاصرار، حركة الجهاد الاسلامى، فلسطين، ١٩٩٣، ص ٥٢.

[٦]. ابن‌النحّاس، مشاريع، ج ١، ص ٢٨٧ و بعد.