حديث اسلامى، خاستگاه ها و سير تطور - موتسكى، هارالد - الصفحة ٢٦٢ - ١ مخطوط شماره ٩٢، دانشگاه تهران

معاصر است.[١] در واقع عنوان فارسى در سرآغاز اين مجموعه نشان از توجه و دقّت نظر مدوِّن است. دوازده اصل از اصول أربعمئه ما، همراه با منتخبى از نوادر على بن أسباط، سلسله سند چنين است. «التلّعُكبرى از ابن عُقده از ابن فضّال از على [بن أسباط]». اين منتخب مشتمل بر سى حديث است كه بيشتر آن‌ها با دو واسطه از ائمّه نقل شده‌اند.

پايان‌بخش اين مجموعه، خبرى با عنوان خبرٌ فى المَلاحم (برگ‌هاى ٧٣ ب- ٧٤ ب) است و در آن نشان داده شده كه چگونه اخبار برخى مصيبت‌ها كه امام صادق آن‌ها را پيش‌گويى كرده، به وقوع پيوسته است. روشن است كه اين خبر ارتباطى به نوادر قبلى ندارد،[٢] جز آن كه همچون ديگر روايات اين مجموعه، به روايت تلّعكبرى نقل شده است. تلّعُكبرى خبر را در محرم ٣٢٨ ق، از ابو القاسم على بن الحسن بن القاسم اليَشكرى الخزّاز الكوفى (مشهور به ابن الطبّال)[٣] شنيده، و ابن الطبّال كوفى هم آن را از محمّد بن معروف الخزّاز الهلالى (از معمّرينِ اصحاب امام صادق)، دريافت كرده است.[٤]

در باب اصل‌هاى موجود در اين مجموعه، چند نكته را بايد خاطرنشان كرد.

نخست اين كه بسيارى از اين اصول ظاهراً ناقص‌اند. اين نكته را به صراحت درباره على بن اسباط گفته‌اند، تُسترى آن را در باب اصل زيد زرّاد اظهار كرده و آقا

[١]. فى المثل آقابزرگ طهرانى، الذريعة، ج ٢، ص ١٦٤ و تسترى، قاموس الرجال، ج ٦، ص ٤٢٣.

[٢]. هر چند متن خبر در همان سطرى آغاز شده كه نوادر پايان يافته است. همين امر مدوّنِ فهرست‌[ كتاب‌خانه‌] مشكاة( ج ٣، جزء ٣، ص ١٠٨٨- ١٠٨٩ و منقول در سزگين،GAS ( سير نگارش‌هاى عربى)، ج ١، ص ٥٣٧ را به اشتباه انداخته كه آن را بخشى از كتاب على بن أسباط دانسته است.

[٣]. طوسى، رجال، ص ٤٨١، و منقول در قهپائى، مجمع الرجال، ج ٤، ص ١٨٢؛ مامقانى، تنقيح المقال، ج ٢، ص ٢٨٠.

[٤]. نجاشى، رجال، ص ٢٥٧( عُمِّرَ). احتمالًا وى در زمانى كه براى ابن‌الطبّال روايت مى‌كرده، ١٢٨ ساله بوده است( نسخه خطى، برگ ٧٣ ب).