حديث اسلامى، خاستگاه ها و سير تطور - موتسكى، هارالد - الصفحة ١٦٢ - چهارم

اثبات اصالت و وجوب اعتقاد به «عذاب قبر» كه در قرآن بدان اشاره‌اى نشده است، مجبور شد اهمّيّت دينى حديث را به تفصيل بررسى كند، چرا كه تنها در احاديث از اين مفهوم آخرتى سخن گفته شده است. در پايان، وى سخن خود در باب «دو گونه وحى» را چنين به پايان مى‌رساند. «اين يكى از آموزه‌هاى اساسى است كه همه مسلمانان واقعى بر آن اجماع دارند و تنها كسانى كه نمى‌توان مسلمانشان دانست اين حقيقت را انكار مى‌كنند. پيامبر خود فرمود كتاب و چيزى همانند آن به من داده شده است.

وإنّى أوتِيتُ الكتَابَ ومِثلَهُ معه».[١]

مى‌بينيم ابن عبد البرّ اصطلاح «اجماع الامة» را براى اعتقاد به «دو گونه وحى» به كار مى‌برد.

به هر حال آنچه ذكر شد، نفى قاطعانه هر گونه مصدر فقهى غير قرآنى، شبيه به مثناة يهود در اسلام را اثبات مى‌كند و نشان مى‌دهد در مراحل نخستين تكوين اسلام، آهنگ پذيرش چنين عقيده‌اى اصلًا وجود نداشته است.

[١]. ابن قيم الجوزية، كتاب الروح( حيدرآباد، ١٣١٨ ق) ص ١٢٠:) ان الله انزل على رسوله وحيا و اوجب على عباده الايمان بهما و العمل بما فيهما و هما الكتاب و الحكمة .... هذا اصل متفق عليه بين اهل الاسلام و لا ينكره الا من ليس منهم(.