موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٤١٥ - امر اوّل ذكر صنوف ملائكة اللَّه تعالى و اشاره به حقيقت آنها على الاجمال

«جبرائيل» دانند. و فلاسفه جبرائيل را آخر ملائكه كرّوبيين دانند؛ و او را «روح القدس» دانند؛ و روح را اول ملائكه كرّوبيّين دانند. و در روايات شريفه نيز فرموده كه «روح اعظم» از جبرئيل است؛ چنانچه از كافى شريف منقول است كه ابوبصير گويد: «سؤال كردم از حضرت صادق- سلام اللَّه عليه- از قول خداى تعالى: «يَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي‌» فرمود:" خلقى است اعظم از جبرئيل و ميكائيل. با رسول خدا صلى الله عليه و آله بود، و با ائمّه عليهم السلام هست. و او از ملكوت مى‌باشد"»[٧٢٧]. و در بعض روايات است كه «روح» از ملائكه نيست، بلكه اعظم از آنها است‌[٧٢٨].

و شايد «روح» دو اطلاق داشته باشد در لسان قرآن و اخبار، چنانچه در لسان اهل اصطلاح نيز اطلاقاتى دارد. يك روح از صنوف ملائكه است؛ چنانچه فرمود از «ملكوت» است. و يك روح نيز روحِ خود حضرات اولياء است كه از ملائكه نيست و اعظم از آنها است. بنابراين، ممكن است «روح» در سوره شريفه «قدر» به اعتبار تنزّل در ليله قدر، عبارت از «روح الامين» يا «روح اعظم» باشد. و در آيه شريفه «يَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ‌»[٧٢٩] عبارت از روح انسانى باشد كه در مرتبه كمال از جبرئيل و ديگر ملائكه اعظم است؛ و از «عالم امر» بلكه گاهى متّحد با «مشيّت»، كه امر مطلق است، شود.

قسم ديگر از ملائكة اللَّه آنها هستند كه موكّل بر موجودات جسمانيه و مدبّر

[٧٢٧] - الكافي، ج ١، ص ٢٧٣،« كتاب الإيمان و الكفر»،« باب الذنوب»، حديث ٣.

[٧٢٨] - بحار الأنوار، ج ٢٥، ص ٦٤، حديث ٤٥.

[٧٢٩] -« از تو درباره روح مى‌پرسند ...».( الإسراء( ١٧): ٨٥)