موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٩٩ - فصل هفتم در شمّهاى از تفسير سوره مباركه «قدر» به قدر مناسبت اين اوراق

متصرّمه و متدرّجه است. و در اين لوح، حقايق قابل شدّت و ضعف، و حركاتْ قابل سرعت و بطؤ و زياده و نقيصه‌اند؛ و مع ذلك، وجهه «يلى اللهى» و وجهه غيبى همين اشياء، كه جهت تدلّى به حق است و صورت ظهور «فيض منبسط» و «ظلّ ممدود» است و حقيقت «علم فعلى» حق است، به هيچ وجه تغيير و تبديل در آن راه ندارد.

بالجمله، كلّيه تغييرات و تبديلات و زيادى آجال و تقدير ارزاق نزد حكماء در لوحِ «قدر علمى» كه «عالم مثال» است- و نزد نويسنده در لوح «قدر عينى» كه محل خود تقديرات است- به دست ملائكه موكّله به آن واقع شود. بنابراين، مانعى ندارد كه چون «لَيْلَةِ الْقَدْرِ» ليله توجه تامّ ولىّ كامل و ظهور سلطنت ملكوتيه او است، به توسّط نفس شريف ولىّ كامل و امام هر عصر و قطب هر زمان- كه امروز حضرت بقية اللَّه فى الارضين، سيّدنا و مولانا و امامنا و هادينا، حجّة بن الحسن العسكرى ارواحنا لمَقدمه فداء است- تغييرات و تبديلات در عالم طبع واقع شود. پس، هر يك از جزئيات طبيعت را خواهد بطيئ الحركة كند، و هر يك را خواهد سريع كند، و هر رزقى را خواهد توسعه دهد، و هر يك را خواهد تضييق كند. و اين اراده اراده حق است، و ظلّ و شعاع اراده ازليه و تابع فرامين الهيه است؛ چنانچه ملائكة اللَّه نيز از خود تصرّفى ندارند و تصرّفات همه، بلكه تمام ذرّات وجود، تصرّف الهى و از آن لطيفه غيبيه الهيه است- «فَاسْتَقِمْ كَما أُمِرْتَ‌»[٦٩٤].

و اما آنچه گفته شده در احتمال ديگر، وجه تسميه «ليلة القدر» كه چون زمين از ملائكه تنگ شود ليلة القدرش گويند. اين وجه گرچه بعيد است، هرچند

[٦٩٤] -« پس استقامت بورز آن‌چنان‌كه بدان امر شده‌اى».( هود( ١١): ١١٢)