موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٤٧ - غرورها و دامهاى شيطانى

پس، غرور شيطان انسان را از عمل صالح بازدارد و انسان را يا بى‌ايمان يا با بارهاى سنگين از دنيا ببرد و به شقاوت و بدبختى گرفتار كند. و گاهى با وعده رحمت واسعه ارحم الراحمين دست انسان را از دامن رحمت كوتاه كند؛ غافل از آن‌كه اين همه بعث رسل و ارسال كتب و فروفرستادن فرشتگان و وحى و الهام به پيغمبران و راهنمايى طريق حق، از رحمت ارحم الراحمين است. عالم را رحمت واسعه حق فروگرفته و ما در لب چشمه حيوان از تشنگى به هلاكت مى‌رسيم.

بزرگ‌تر رحمت‌هاى الهى قرآن است؛ تو اگر به رحمت ارحم الراحمين طمع دارى و آرزوى رحمت واسعه دارى، از اين رحمت واسعه استفاده كن. طريق وصول به سعادت را باز نموده و چاه را از راه روشن فرموده؛ تو خود به پاى خود در چاه مى‌افتى و از راه معوج مى‌شوى. رحمت را چه نقصانى است؟ اگر ممكن بود طريق خير و سعادت را به مردم به طور ديگر نشان بدهند، مى‌دادند، به موجب وسعت رحمت؛ و اگر ممكن بود اكراهاً مردم را به سعادت برسانند مى‌رساندند؛ لكن هيهات! راه آخرت راهى است كه جز با قدم اختيار نمى‌توان آن را پيمود؛ سعادت با زور حاصل نشود؛ فضيلت و عمل صالح بدون اختيار، فضيلت نيست و عمل صالح نمى‌باشد؛ و شايد معنى آيه شريفه «لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ‌»[٨١] نيز همين باشد.

بلى، آنچه در آن، اعمال اكراه و اجبار مى‌توان نمود، صورت دين الهى است نه حقيقت آن. انبياء عليهم السلام مأمور بودند كه صورت را با هر طور ممكن است تحميل مردم كنند تا صورت عالم صورت عدل الهى شود و مردم را ارشاد به‌

[٨١] -« در دين هيچ اجبارى نيست».( البقرة( ٢): ٢٥٦)