موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٤١١ - تنبيه عرفانى در بيان يوم القدر و حقيقت آن

و اگر ملاحظه حقيقت «لَيْلَةِ الْقَدْرِ» شود «أَلْفِ شَهْرٍ» ممكن است كنايه از جميع موجودات باشد، به اعتبار آن كه «الف» عدد كامل است، و مراد از «شهر» انواع است؛ يعنى بنيه شريفه محمّديه كه انسان كامل است از هزار نوع كه جميع موجودات مى‌باشد بهتر است؛ چنانچه بعضى از اهل معرفت گفته است‌[٧١٧].

و احتمال ديگرى به نظر نويسنده آمده و آن، آن است كه «ليلة القدر» اشاره باشد به مظهر اسم اعظم؛ يعنى مرآت تامّ محمّدى صلى الله عليه و آله. و «هزار شهر» عبارت باشد از مظهر اسماء ديگر. و چون از براى حق تعالى هزار [و] يك اسم است، و يك اسم «مستأثر» در علم غيب است، از اين جهت «ليلة القدر» نيز مستأثر است، و ليله قدرِ بنيه محمّدى نيز اسم مستأثر است. از اين جهت، بر اسم مستأثر كسى جز ذات مقدّس رسول ختمى صلى الله عليه و آله اطلاع پيدا نكند.

تنبيه عرفانى: در بيان يوم القدر و حقيقت آن‌

بايد دانست كه چنانچه ولىّ كامل و نبىّ ختمى صلى الله عليه و آله «ليلة القدر» است به اعتبار بطون اسم اعظم در او و احتجاب حق به جميع شؤون در او، همين طور «يوم القدر» نيز هست به اعتبار ظهور شمس حقيقت و بروز اسم جامع از افق تعيّن او؛ چنانچه «يوم القيامة» نيز خود آن سرور است.

بالجمله، آن ذات مقدّس شب و روز «قدر» است؛ و روز قيامت نيز روز قدر است. بنابراين، نكته اين كه از ساير مظاهر به «شهر» و از اين مظهر مقدّس تامّ به‌

[٧١٧] - تفسير القرآن الكريم، محيي الدين بن عربى( تأويلات ملا عبدالرزاق كاشانى)، ج ٢، ص ٨٣١.