موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٢ - در بيان قول امام عليه السلام «العبودية جوهرة كنهها الربوبية»

و سلوكش الى اللَّه نيست، بلكه الى النفس است: «مادر بت‌ها بت نفس شما است»[١٨].

قالَ تَعالى: «وَ مَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِهِ مُهاجِراً إِلَى اللَّهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ‌»[١٩]. هجرت صورى و صورت هجرت عبارت است از هجرت به تن از منزل صورى به سوى كعبه يا مشاهد اولياء عليهم السلام؛ و هجرت معنوى خروج از بيت نفس و منزل دنيا است الى اللَّه و رسوله؛ و هجرت به‌سوى رسول و ولىّ نيز هجرت الى اللَّه است. و مادام كه نفس را تعلّقى به خويش و توجّهى به انّيت است مسافر نشده، و تا بقاياى انانيّت در نظر سالك است و جدران شهر خودى و اذان اعلام خودخواهى مختفى نشده، در حكم حاضر است نه مسافر و مهاجر.

در بيان قول امام عليه السلام: «العبودية جوهرة كنهها الربوبية»

و در مصباح الشريعة است: قال الصادقُ عليه السلام: «العُبودِيَّةُ جَوْهَرَةٌ كُنْهُهَا الرُّبُوبِيَّةُ؛ فَما فُقِدَ مِنَ العُبودِيَّةِ وُجِدَ فِي الرُّبُوبِيَّةِ، وَما خَفِيَ مِنَ الرُّبُوبِيَّةِ اصيبَ فِي العُبودِيَّةِ»[٢٠].

[١٨] -« مادر بت‌ها بت نفس شماست/ زانكه آن بت مار و اين بت اژدهاست».( مثنوى معنوى، دفتر اول، ص ٣٧، بيت ٧٢)

[١٩] -« كسى كه از خانه‌اش بيرون شود در حالى كه هجرت كننده به‌سوى خدا و رسول‌اوست، آن گاه مرگ، او را دريابد، پاداش او بر خدا واقع( و لازم) شده».( النساء( ٤): ١٠٠)

[٢٠] -« بندگى گوهرى است كه باطن آن ربوبيت است؛ پس، هرچه از بندگى به دست نيامده باشد، در ربوبيت يافته مى‌شود. و هرچه از ربوبيت پوشيده و پنهان باشد، در بندگى حاصل مى‌گردد».( مصباح الشريعة، ص ٧، الباب الثاني في حقيقة العبودية؛ شرح مصباح الشريعة، گيلانى، ص ٥٣٦، الباب المائة في حقيقة العبودية)