موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٥ - فصل دوم در مراتب مقامات اهل سلوك

فصل دوم در مراتب مقامات اهل سلوك‌

بدان كه اهل سلوك را در اين مقام و ساير مقامات مراتب و مدارجى است بى‌شمار، و ما به ذكر بعض از آن مراتب به طور كلّى مى‌پردازيم. و امّا احاطه به جميع جوانب و احصاء همه مراتب آن از عهده اين ناچيز بيرون است: «الطُّرُقُ إلَى اللَّهِ بِعَدَدِ أنْفَاسِ الْخَلَائِق»[٢٤].

يكى از آن مراتب، مرتبه «علم» است. و آن، چنان است كه به سلوك علمى و برهان فلسفى ثابت نمايد ذلّت عبوديت و عزّت ربوبيت را. و اين، يكى از لباب معارف است كه در علوم عاليه و حكمت متعاليه به وضوح پيوسته كه جميع دار تحقّق و تمام دايره وجود، صرف ربط و تعلّق و محض فقر و فاقه است. و عزّت و ملك و سلطنت، مختصّ به ذات مقدّس كبريا است و احدى را از حظوظ عزّت و كبريا نصيبى نيست، و ذلّ عبوديت و فقر در ناصيه هر يك ثبت، و در حاقّ حقيقت آنها ثابت است.

و حقيقت عرفان و شهود و نتيجه رياضت و سلوك، رفع حجاب از وجه حقيقت و رؤيت ذلّ عبوديّت و اصل فقر و تدلّى است در خود و در همه موجودات.

[٢٤] -« به عدد نَفَس‌هاى آفريدگان به‌سوى خدا راه‌هاست».( الفتوحات المكّية، ج ٣، ص ٤١١؛ جامع الأسرار و منبع الأنوار، ص ٨، ٩٥، ١٢١؛ شرح الأسماء، سبزوارى، ص ٦٦٠)

جامع الأسرار اين عبارت را به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نسبت داده است.