موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٥٤ - بيان طريقه تحصيل حضور قلب

بيت تاريكى يا محلّ خلوتى بايستد و چشم خود را در وقت نماز ببندد و در مواضعى كه جلب نظر مى‌كند نماز نخواند؛ چنانچه مرحوم شهيد سعيد- رضوان اللَّه عليه- از بعض متعبّدين نقل فرمايد كه در خانه كوچك تاريكى كه وسعت آن به‌قدر آن باشد كه ممكن باشد در آن نمازخواندن عبادت مى‌كردند[٩٥]- ولى معلوم است اين، رفع مانع نكند و قلع مادّه ننمايد؛ زيرا كه عمده، تصرّف خيال است كه با منشأ جزئى كار خود را انجام مى‌دهد؛ بلكه گاه شود كه در خانه تاريك و كوچك و تنها، تصرّف واهمه و خيال بيشتر شود و به مبادى ديگر براى دعابه و بازى خود دست‌آويز شود. پس، قلع مادّه كلّى، به اصلاح خيال و وهم است، و ما پس از اين، اشاره به آن مى‌كنيم. بلى، گاهى اين‌طور از علاج هم در بعضى از نفوس بى‌تأثير و خالى از اعانت نيست، ولى ما دنبال علاج قطعى و قلعِ سبب حقيقى مى‌گرديم و آن، بدين حاصل نشود.

و گاهى تشتّت خاطر و مانع از حضور قلب، از امور باطنه است. و آن به طريق كلّى دو منشأ بزرگ دارد كه عمده امور به آن دو منشأ برگردد:

يكى هرزه‌گردى و فرّار بودن خود طائر خيال است؛ زيرا كه خيال قوّه‌اى است بسيار فرّار كه دائماً از شاخه‌اى به شاخه‌اى آويزد و از كنگره‌اى به كنگره‌اى پرواز كند؛ و اين مربوط به حبّ دنيا و توجه به امور دنيّه و مال و منال دنيوى نيست، بلكه فرّار بودن خيال، خود مصيبتى است كه تارك دنيا نيز به آن مبتلا است. و تحصيل سكونت خاطر و طمأنينه نفس و وقوف خيال از امور مهمّه‌ايست كه به اصلاح آن، علاج قطعى حاصل شود، و پس از اين به آن اشاره مى‌كنيم.

[٩٥] - المصنّفات الأربعة، التنبيهات العليّة( أسرار الصلاة)، ص ٢٦.