موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١١٤ - مراتب تطهير قلب

مراتب تطهير قلب‌

يكى، تطهير از حبّ دنيا است، كه رأس كلّ خطيئات و منشأ تمام مفاسد است؛ و تا انسان را اين محبّت در قلب است، ورود در محضر حق برايش ميسّر نشود و محبّت الهيه، كه امّ الطهارات است، با اين قذارت صورت نگيرد. و شايد در كتاب خدا و وصيّت‌هاى انبياء و اولياء عليهم السلام و خصوصاً حضرت اميرالمؤمنين- سلام اللَّه عليه- به كمتر چيزى مثل ترك دنيا و زهد در آن و پرهيز از آن، كه از حقايق تقوا است، اهمّيت داده باشند. و اين مرتبه از تطهير حاصل نشود جز به علم نافع و رياضات قويّه قلبيه و صرف همّت در تفكّر در مبدأ و معاد و مشغول نمودن قلب به اعتبار در افول و خراب دنيا و كرامت و سعادت عوالم غيبيه؛ «رَحِمَ اللَّهُ امْرَءاً عَلِمَ مِنْ أَيْنَ وَفي أَيْنَ وَإلى‌ أَيْنَ»[١٦٤].

و ديگر، تطهير از اعتماد به خلق است كه آن، شرك خفىّ، بلكه نزد اهل معرفت، شرك جلىّ است. و آن تطهير حاصل شود به توحيد فعلى حق- جلّ و علا- كه سرچشمه جميع طهارات قلبيه است. و بايد دانست كه مجرد علم برهانى و قدم تفكّرى در باب توحيد فعلى نتيجه مطلوبه ندارد، بلكه گاه شود كه كثرت اشتغال به علوم برهانيه سبب ظلمت و كدورت قلب شود و انسان را از مقصد اعلى‌ باز دارد؛ و در اين مقام گفته‌اند: «العِلْمُ هُوَ الحِجابُ الأكْبَر»[١٦٥].

به عقيده نويسنده، جميع علوم، عملى است حتى علم توحيد. شايد از كلمه‌

[١٦٤] -« خدا رحمت كند كسى را كه دانست از كجا آمده، در كجاست، و به كجا مى‌رود».( الوافي، ج ١، ص ١١٦؛ شرح اصول الكافي، صدر المتألّهين، ج ٢، ص ٣٤٧)

[١٦٥] -« دانش بزرگ‌ترين حجاب است».( أسرار الحكم، ص ٢٣٤)