موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣١٤ - تفسير «

گفتند: «الْحَمْدُ للَّهِ»[٥١٥]. و از رسول خدا صلى الله عليه و آله روايت است كه فرموده‌اند: «لَا إلهَ إلَّااللَّه نصف ميزان است و الْحَمْدُ للَّهِ پر كند ميزان را»[٥١٦]. و اين به واسطه آن است كه- به آن بيان كه نموديم- «الْحَمْدُ لِلَّهِ‌» جامع توحيد نيز هست.

و از رسول خدا صلى الله عليه و آله روايت شده كه «قول بنده كه مى‌گويد «الْحَمْدُ لِلَّهِ‌» سنگين‌تر است در ميزانش از هفت آسمان و هفت زمين»[٥١٧]. و هم از آن حضرت منقول است كه «اگر خداوند عطا كند جميع دنيا را به بنده‌اى از بندگانش پس از آن بگويد آن بنده: «الْحَمْدُ لِلَّهِ‌»، آن‌كه او گفته افضل است از آنچه به او عطا شده»[٥١٨]. و هم از آن حضرت روايت شده كه «هيچ چيز محبوب‌تر پيش خدا نيست از قول قائل «الْحَمْدُ لِلَّهِ‌»؛ و از اين جهت خداوند به آن بر خود ثنا گفته»[٥١٩]. و احاديث در اين باب بسيار است.

تفسير «

قوله تعالى: «رَبِّ الْعالَمِينَ‌» «ربّ» اگر به معناى «متعالى» و «ثابت» و «سيّد» باشد، از اسماء ذاتيه است. و اگر به معناى «مالك» و «صاحب» و «غالب» و «قاهر» باشد، از اسماء صفتيه است. و اگر به معناى «مربّى» و «منعم» و «متمّم» باشد، از اسماء افعاليه است.

و «عالم» اگر «ما سوى اللَّه» كه شامل همه مراتب وجود و منازل غيب و شهود

[٥١٥] - بحار الأنوار، ج ٤٦، ص ٢٩٠، حديث ١٥.

[٥١٦] - بحار الأنوار، ج ٩٠، ص ٢١٠، حديث ٧.

[٥١٧] - مستدرك الوسائل، ج ٥، ص ٣١٤،« كتاب الصلاة»،« أبواب الذكر»، باب ٢٠، حديث ٢٦.

[٥١٨] - همان، حديث ٢٤.

[٥١٩] - همان، ص ٣١٥، حديث ٣١.