موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٢٦٢ - فصل اوّل مراتب قرّاء در قرائت نمازى

كثرات دنيويه و مشاغل ملكيه پيوند است؛ و در حقيقت اين دسته به صورت، داخل نماز، و به‌باطن و حقيقت، مشغول به دنيا و مآرب و شهوات دنيويه هستند. و گاهى شود كه قلب آنها نيز اشتغال به تفكر در تصحيح صورت نماز دارد؛ در اين صورت، اينها به حسب قلب و زبان وارد صورت نماز هستند، و اين صورت از آنها مقبول و مرضىّ است.

طايفه دوم كسانى هستند كه به اين حدّ قانع نشده و نماز را وسيله تذكّر حق دانند و قرائت را تحميد و ثناى حق شمارند. و از براى اين طايفه مراتب بسيارى است كه ذكر آن به‌طول انجامد. و شايد اشاره به اين طايفه است حديث شريف قدسى: «قَسَمْتُ الصَّلاةَ[٤١٣] بَيْني وَبَيْنَ عَبْدي: فَنِصْفُها لي، وَنِصْفُها لِعَبْدي. فَإذا قالَ: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌» يَقُولُ اللَّهُ: ذَكَرَني عَبْدي. وَإذا قال: «الْحَمْدُ لِلَّهِ‌» يَقُولُ اللَّهُ: حَمَدَني عَبْدي وَأثْنى‌ عَلَيَّ. وَهُوَ مَعنى «سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ» و إذا قالَ: «الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌» يَقُولُ اللَّهُ:

عَظَّمَني عَبْدي. وَإذا قالَ: «مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ‌» يَقولُ اللَّهُ: مَجَّدَني عَبْدي- وفي رواية: فَوَّضَ إلَيَّ عَبْدي- وَإذا قالَ: «إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ‌» يَقُولُ اللَّهُ: هذا بَيْني وَبَيْنَ عَبْدي. وَإذا قالَ: «اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ‌» يَقُولُ اللَّهُ: هذا لِعَبْدي ولعَبْدي ما سَأل»[٤١٤].

[٤١٣] - در مجمع البيان( أ) گويد كه صلات يكى از اسماء سوره حمد است و متمسّك به اين‌حديث مى‌شود و ظاهر آن است كه استفاده ايشان درست نباشد.[ منه قدس سره‌]

أ- مجمع البيان، ج ١، ص ٨٧.

[٤١٤] -« من نماز را بين خود و بنده‌ام تقسيم كرده‌ام؛ نيمى از آن من است و نيمش از آنِ بنده‌ام. پس چون بنده گفت: بسم اللَّه الرحمن الرحيم، خدا گويد:" بنده‌ام مرا ياد كرد." و چون بنده گفت: الحمد للَّه، خدا فرمايد:" بنده‌ام مرا سپاس گزارد و ستايش گفت." و اين است معنى سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَه. و چون گفت: الرّحمن الرّحيم، خداوند گويد:" بنده‌ام مرا تعظيم كرد. و چون گفت: مالك يومِ الدين، خدا گويد:" بنده‌ام مرا تمجيد كرد."( و در روايتى ديگر: كار خود را به من واگذار كرد.) و چون گفت: إيّاك نعبد وإيّاك نستعين، خدا مى‌فرمايد:" اين بين من و بنده من است." و چون گفت: إهدنا الصراط المستقيم، خداوند مى‌فرمايد:" اين از آنِ بنده من است و بنده‌ام آنچه بخواهد از آن اوست"».( شرح اصول الكافي، صدر المتألّهين، ج ١، ص ٤٨٨)