موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٥٩ - نقلُ كَلامٍ لزيادة إفهامٍ نقل كلام شيخ جليل بهايى قدس سره

مرجعى است مقدّر در حضرت علم طوعاً أو كرهاً. و اختلاف مظاهر و صراطها به اختلاف ظاهر و حضرات اسماء است.

و بايد دانست كه «تقويم» انسان در اعلى‌ علّيين، جمع اسمائى است؛ و به همين جهت تا أسفل سافلين مردود شده و صراط او از أسفل سافلين شروع و به اعلى‌ علّيين ختم شود. و اين صراط آنهايى است كه حق تعالى به آنها انعام فرموده به نعمت مطلقه، كه آن نعمت كمال جمع اسمائى است كه بالاترين نعمت‌هاى الهيه است. و صراطهاى ديگر، چه‌صراط سعداء ومنعم عليهم باشد و چه صراطهاى اشقياء باشد، به قدر نقصان از فيض نعمت مطلقْ داخل در يكى از دو طرف افراط و تفريط خواهد بود.

پس صراط انسان كامل، فقط صراط منعم عليهم به قول مطلق است. و اين صراط بالاصاله مختص به ذات مقدّس نبىّ ختمى است، و براى ديگر اولياء و انبياء بالتبعيه ثابت است. و فهم اين كلام با آن كه نبى اكرم ختم نبيّين است محتاج به فهم حضرات «اسماء» و «اعيان» است، كه كفيل آن رساله مصباح الهدايه است. واللَّه الهادى الى سبيل الرشاد.

نقلُ كَلامٍ لزيادة إفهامٍ: نقل كلام شيخ جليل بهايى قدس سره‌

شيخ جليل بهايى قدس سره در رساله عروة الوثقى مى‌فرمايد: «و نعمت‌هاى خداى سبحان گرچه اجلّ از آن است كه در احاطه احصاء در آيد چنانچه حق مى‌فرمايد: «وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لا تُحْصُوها»[٦١٠]، لكن آنها دو جنس مى‌باشند:

نعمت‌هاى دنيويّه و اخرويّه. و هر يك از آنها يا موهبتى است، يا كسبى. و هر يك از آنها يا روحانى است، يا جسمانى. پس مجموع هشت قسم شود:

[٦١٠] -« اگر( بخواهيد) نعمت‌هاى خدا را شماره كنيد نتوانيد كرد».( النحل( ١٦): ١٨)