موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٨٠ - فصل سوم در آداب قلبيّه سالك است هنگام توجه به آب براى طهارت

آنها اعضاء را ترقيق كنند و از غلظت تعصّى بيرون آورند و طهور و بركت را در جميع اعضاء سرايت دهند و از لطف امتزاج آب با اشياء كيفيت امتزاج قواى ملكوتيه الهيه را با عالم طبيعت ادراك كنند و نگذارند قذارات طبيعت در آنها اثر كند. و چون اعضاء را به سنن و فرائض الهيه و آداب آنها متلبّس نمودند، فوائد باطنيه كم كم ظاهر شود و چشمه‌هاى اسرار الهيه منفجر شود و لمحه‌اى از اسرار عبادت و طهارت براى او منكشف گردد. و چون از مرتبه اوّلِ طهارت و دستور آن فراغت حاصل شد، به دستور ثانوى شروع فرمود، و مى‌فرمايد:

پس از آن معاشرت كن با خلق خدا مثل ممزوج بودن آب با اشياء كه ادا مى‌كند حق هر چيزى را و از معناى خود تغيير نمى‌كند؛ و تأمّل كن قول رسول خدا صلى الله عليه و آله را كه مى‌فرمايد: «مَثَل مؤمن خالص [خ ل: خاصّ‌] مَثَل آب است».

دستور اوّل مربوط بود به معامله انسان سالك با قواى داخليه و اعضاى خود؛ و دستور دوم، كه در اين فقره از حديث شريف است، مربوط است به معامله انسان با خلق خدا. و اين دستور جامعى است كه كيفيّت معاشرت سالك را با مخلوق بيان فرموده؛ و ضمناً از آن، حقيقت خلوت نيز استفاده شود. و آن، چنان است كه سالك الى اللَّه در عين حال كه با هر دسته از مردم معاشرت به معروف كند و حقوق خلقيه را رد نمايد و با هر يك از مردم به طور مناسب حال او مراوده و معامله كند، از حقوق الهيه نگذرد و معناى خود را كه عبارت از عبوديت و توجه به حق است از دست ندهد؛ و در عين حال كه در كثرت واقع است در خلوت باشد، و قلب او كه منزلگاه محبوب است خالى از اغيار و فارغ از هر نقش و نگار باشد. پس، دستور سومى را ذكر فرموده كه آن كيفيت معامله سالك است با خداى تعالى؛ مى‌فرمايد: