موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٢٦ - فصل پنجم در بيان محافظت عبادت از تصرّف شيطان است

شايد نكته بزرگ آن، آن باشد كه عمل، صورت باطنيّه قلب شود؛ چنانچه ذكر شد.

فصل پنجم در بيان محافظت عبادت از تصرّف شيطان است‌

يكى از مهمّات آداب قلبيّه نماز و ساير عبادات كه از امّهات آداب قلبيه است و قيام به آن، از عظائم امور و مشكلات دقايق است، محافظت آن است از تصرّفات شيطانى؛ و شايد آيه شريفه كه فرمايد در وصف مؤمنين: «الَّذِينَ هُمْ عَلى‌ صَلَواتِهِمْ يُحافِظُونَ‌»[٤٢] اشاره به جميع مراتب حفظ باشد كه يكى از آن مراتب، بلكه اهمّ مراتب آن، حفظ از تصرّف شيطان است.

و تفصيل اين اجمال آن است كه پيش اصحاب معرفت و ارباب قلوب واضح است كه چنانچه ابدان را غذايى است جسمانى كه بدان تغذّى كنند و بايد آن غذا مناسب حال و موافق نشئه آنها باشد تا بدان تربيت جسمانى و نموّ نباتى دست دهد، همين‌طور قلوب و ارواح را غذايى است كه هر يك به فراخور حال و مناسب نشئه آنها بايد باشد كه بدان تربيت شوند و تغذّى نمايند و نموّ معنوى و ترقّى باطنى حاصل آيد. و غذاى مناسب با نشئه ارواح، معارف الهيه از مبدأ مبادى وجود تا منتهى النهايه نظام هستى است؛ چنانچه در تعريف فلسفه، اعاظم ارباب صناعت فرمودند: هِيَ صَيْرُورَةُ الْإنْسَانِ عَالَماً عَقْلِيّاً مُضَاهِياً لِلْعَالَمِ الْعَيْنيِّ فِي صُورَتِهِ وَكَمَالِه‌[٤٣]. و اين اشاره است به همين تغذّى معنوى، چنانچه‌

[٤٢] -« آنان كه بر نمازهايشان محافظت دارند».( المؤمنون( ٢٣): ٩)

[٤٣] -« فلسفه گشتنِ انسان است به قالب جهانى عقلى( چنان‌كه در صورت و كمال) همانندجهان خارج گردد».( الحكمة المتعالية، ج ١، ص ٢٠؛ شرح المنظومة، ج ٢، ص ٥٠، و ج ٥، ص ٢٩١)