موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٧١ - فصل ششم در شمّهاى از تفسير سوره مباركه «توحيد»

معرّفى مقام ربوبيّت مثل اين كريمه شريفه اول سوره «حديد» يا نزديك به مفاد آن يا چيزى كه بويى از اين سرّ بزرگ توحيد داشته باشد، دارد؟ و آن قول خداى تعالى است: «هُوَ الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْباطِنُ‌»[٦٣٨]. و يا آن كه شبيه اين قول در تمام اقوال آنها هست: «وَ هُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ ما كُنْتُمْ‌»؟[٦٣٩]

اكنون، اقوام متعمّقون و اصحاب نظر و معرفت مى‌دانند چه اسرارى در اين آيات است، و خداى تعالى به چه كلام شريفى و سرّ بزرگى آخر زمانى‌ها را تشريف داده و به آنها منّت نهاده. هر كس رجوع كند به معارفى كه در اديان عالم و نزد فلاسفه بزرگ هر دين رايج است و مقايسه كند در معارف مبدأ و معاد با معارفى كه در دين حنيف اسلام و نزد حكماء بزرگ اسلامى و عرفاء شامخ اين ملت است، درست تصديق مى‌كند كه اين معارف از نور معارف قرآن شريف و احاديث نبىّ ختمى و اهل بيت او عليهم السلام است كه از سرچشمه نور قرآن استفاده و اصطلا نموده‌اند. آن وقت مى‌فهمد كه حكمت و عرفان اسلامى از يونان و يونانيين نيست، بلكه اصلًا شباهت به آن ندارد. بلى، بعضى از حكماى اسلام به منوال حكمت يونانى مشى نموده، مثل شيخ الرئيس؛ ولى حكمت شيخ در بازار اهل معرفت در باب معرفة الربوبيه و مبدأ و معاد رونقى ندارد و در پيشگاه اهل معرفت ارزشى از براى آن نيست.

بالجمله، فلسفه امروز حكماء اسلام را و معارف جليله اهل معرفت را به حكمت يونان نسبت دادن، از بى‌اطلاعى بر كتب قوم است- مثل كتب فيلسوف عظيم الشأن اسلامى، صدر المتألّهين قدس سره، و استاد عظيم الشأنش محقق داماد قدس سره،

[٦٣٨] -« اوست آغاز و انجام و پيدا و پنهان».( الحديد( ٥٧): ٣)

[٦٣٩] -« او با شماست هر جا باشيد».( الحديد( ٥٧): ٤)