موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٦٣ - تنبيه عرفانى در مراتب شهادت

ديگر اشاره به الوهيّت فعليه باشد؛ در اين صورت ممكن است اعاده آن در آخر براى تمكين باشد، و از اين جهت، به لفظ شهادت آنجا ذكر نشده.

تنبيه عرفانى: در مراتب شهادت‌

بدان كه از براى شهادت مراتبى است كه ما به بعض مراتب آن اكتفا مى‌كنيم به حسب مناسبت اين اوراق.

اول، شهادت قوليّه است. و آن معلوم است. و اين شهادت قوليّه اگر مشفوع با شهادت قلبيه نشود، ولو به بعض مراتب نازله آن، شهادت نخواهد بود، بلكه خدعه و نفاق خواهد بود؛ چنانچه در باب تكبير از حضرت صادق حديث شد[٢٢٥].

دوم، شهادت فعليه است. و آن، چنان است كه انسان به حسب عمل‌هاى جوارحى شهادت دهد؛ مثلًا، در طرز اعمال و جريان افعال خود حقيقت لا مُؤَثِّرَ في الوجودِ إلَّااللَّه را داخل كند؛ و چنانچه لازمه شهادت قوليه‌اش آن است كه كسى را مؤثّر نداند، نقشه اعمالش نيز چنان باشد؛ پس، دست احتياج خود را جز در محضر مقدس حق- جلّ و علا- دراز نكند و چشم اميد خود را به موجودى از موجودات باز ننمايد، و پيش بندگان ضعيف اظهار غنا و استغنا كند و از ضعف و ذلت و عجز كناره گيرد. و اين مطلب در احاديث شريفه بسيار است؛ چنانچه در روايت كافى شريف است كه «عزّ مؤمن استغناى اوست از مردم»[٢٢٦]. و اظهار نعمت و غنا نمودن، خود يكى از مستحبّات شرعيه است و طلب حوايج از مردم؛ از مكروهات است. بالجمله، انسان بايد لطيفه الهيّه‌

[٢٢٥] - ر. ك: صفحه ١٥٧، پاورقى ١.

[٢٢٦] - الكافي، ج ٢، ص ١٤٨،« كتاب الإيمان و الكفر»،« باب الاستغناء عن الناس»، حديث ١.