موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٥٤ - تنبيه ايمانى در مراتب هدايت و صراط

و چون در هر تعيّن حجابى است ظلمانى و در هر وجود و انّيت حجابى است نورانى، و انسان مجمع تعيّنات و جامع وجودات است، محجوب‌ترين موجودات است از حق تعالى. و شايد اشاره به اين معنا باشد آيه كريمه «ثُمَّ رَدَدْناهُ أَسْفَلَ سافِلِينَ‌»[٦٠٢]. و از اين جهت، صراط انسانى طولانى‌تر [ين‌] و ظلمانى‌تر [ين‌] صراطها است.

و نيز چون ربّ انسان حضرت اسم اللَّه اعظم است، كه ظاهر و باطن و اول و آخر و رحمت و قهر و بالاخره اسماء متقابله نسبت به او على السواء است، از براى خود انسان در منتهاى سير بايد مقام برزخيت كبرا حاصل شود؛ و از اين جهت صراط او ادقّ از همه صراطها است.

تنبيه ايمانى: در مراتب هدايت و صراط

به طورى كه ذكر شد و معلوم گرديد، از براى هدايت به حسب انواع سير سايرين و مراتب سلوك سالكين الى اللَّه مقامات و مراتبى است. و ما به طريق اجمال اشاره به بعض مقامات آن مى‌كنيم تا در ضمن، «صراط مستقيم» و «صراط مفرِطين» و «صراط مفرِّطين»، كه «مغضوب عليهم» و «ضالّين» مى‌باشند، به حسب هر يك از مراتب معلوم گردد.

اول، نور هدايت فطرى است؛ چنانچه اشاره به آن در تنبيه سابق شد. و در اين مرتبه از هدايت، «صراط مستقيم» عبارت است از سلوك الى اللَّه بى‌احتجاب به حجب ملكى يا ملكوتى؛ و يا سلوك الى اللَّه بى‌احتجاب به حجب معاصى‌

[٦٠٢] -« آن گاه او را به پست‌ترين جايگاه‌هاى پست بازگردانديم».( التين( ٩٥): ٥)