موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٢٧ - تفسير «

«رحيم» از صفات ذاتيه باشد- چنانچه ظاهرتر است- در آيه شريفه «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌» اين دو صفت را تابع «اسم» توان دانست تا از صفات فعليه باشد؛ بنابراين، ابداً تكرارى در كار نيست تا اين كه گفته شود براى تأكيد و مبالغه است. و به اين احتمال- والْعِلمُ عِندَ اللَّه- معنى آيات شريفه چنين مى‌شود: بِمَشيَّتِهِ الرَّحمانيةِ و الرحيميةِ الحمدُ لِذاتِهِ الرحماني و الرحيمي. و چنانچه مقام «مشيّت» جلوه ذات مقدس است، مقام «رحمانيت» و «رحيميت»، كه از تعيّنات مقام مشيّت است، جلوه رحمانيت و رحيميت ذاتيه است. و احتمالات ديگرى نيز هست كه ما ترك كرديم ذكر آن را؛ زيرا كه اين احتمال كه ذكر شد ظاهرتر بود.

تفسير «

قوله تعالى: «مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ‌» بسيارى از قرّاء «مَلِك»، به فتح ميم و كسر لام، قرائت كرده‌اند. و براى هر يك از اين دو قرائت ترجيحاتى ادبى ذكر كرده‌اند.

حتّى بعضى از بزرگان علماء رحمه الله رساله نوشته در ترجيح «مَلِك» بر «مالك»[٥٤٢]. و چيزهايى كه طرفين گفته‌اند طورى نيست كه از آن اطمينانى حاصل شود.

آنچه به نظر نويسنده مى‌رسد آن است كه «مالك» راجح بلكه متعيّن است؛ زيرا كه اين سوره مباركه و سوره مباركه «توحيد» مثل ساير سُوَر قرآنيه نيست، بلكه اين دو سوره را چون مردم در نماز فرايض و نوافل مى‌خوانند، در هر عصرى از اعصار، صدها ميليون جمعيّت مسلمين از صدها ميليون جمعيت‌هاى مسلمين شنيده‌اند و آنها از صدها ميليون سابقيها، همين‌طور به‌

[٥٤٢] - مراد شيخ الشريعة در رساله: إنارة الحالك في ترجيح قراءة« ملك» و« مالك».