موسوعة الإمام الخميني 48 (آداب الصلوة( آداب نماز)) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٢٨ - تفسير «

تسامع، اين دو سوره شريفه به همين‌طور كه مى‌خوانند بى‌يك حرف پس و پيش و كم و زياد از ائمّه هدى و پيغمبر خدا صلى الله عليه و آله ثابت است. و با اين كه اكثر قرّاء، «مَلِك» خواندند[٥٤٣] و بسيارى از علماء، ترجيح «مَلِك» داده‌اند، مع‌ذلك اين امور در اين امر ثابت ضرورى و متواتر قطعى ضررى نرسانده و كسى از آنها متابعت ننموده. و با اين كه علماء، تبعيّت هر يك از قرّاء را جايز مى‌دانند، هيچ‌يك- الّا شاذّى كه اعتناء به قول او نيست- در مقابل اين ضرورت، «مَلِك» در نمازهاى خود قرائت ننموده‌اند. و اگر كسى هم «مَلِك» را قرائت كرده، من باب احتياط بوده و «مالك» را نيز گفته؛ چنانچه شيخ علّامه ما در علوم نقليه، حاج شيخ عبدالكريم يزدى قدس سره، به خواهش يكى از علماء اعلام معاصر، «مَلِك» را نيز مى‌گفتند. ولى اين، احتياط بسيار ضعيفى است، بلكه به عقيده نويسنده، مقطوع الخلاف است.

و از اين بيان كه شد، ضعف اين مطلب معلوم مى‌شود كه گفته‌اند در خطّ كوفى، «مَلِك» و «مالك» به هم اشتباه شده؛ زيرا كه اين ادّعا را شايد در سُوَرى كه كثير التداول در السنه نيست بتوان گفت- آن هم على اشكال- ولى در مثل چنين سوره‌اى كه ثبوت آن از روى تسامع و قرائت است- چنانچه پرواضح است- ادعايى بس بى‌مغز و گفته‌اى بس بى‌اعتبار است.

و اين كلام كه ذكر شد، در «كُفُواً» نيز جارى است؛ زيرا كه قرائت با «واو» مفتوحه و «فاء» مضمومه با آن‌كه فقط قرائت عاصم است، مع ذلك آن نيز به تسامع بالضرورة ثابت است؛ و قرائات ديگر معارضه با اين ضرورت نكرده.

گرچه بعضى به خيال خود، احتياط مى‌كنند و مطابق قرائت اكثر كه با ضمّ «فاء» و

[٥٤٣] - ر. ك: البحر المحيط، ج ١، ص ٢٠.