ادامه دادن آن با دفع كردن وسوسه‌هاى شيطانى مختار است ولى در جلب رحمت خدا به خود اختيارى ندارد بلكه با كارهاى خود در معرض نسيم رحمت حق قرار مى‌گيرد و تنها كار او اين است كه منتظر بماند تا خدا درهاى رحمتى را كه بر روى انبيا و اوليا از اين راه مى‌گشايد بر او نيز بگشايد. در اين هنگام است كه اگر اراده‌اش صادق و همّتش خالص باشد و بخوبى از خويشتن مواظبت كند و تمايلات او را به خود جذب نكند و به دلبستگيهاى دنيا سرگرم نشود انوار الهى بر قلبش مى‌تابد اين تابش در آغاز همانند برق جهنده است كه ثبات ندارد سپس تكرار مى‌شود و گاه ديرتر مى‌درخشد و اگر برگردد ثابت مى‌ماند و گاه حالت جهش دارد، و در صورت ثبات هم گاه ثبات آن اندك است و گاه طول مى‌كشد، گاه نظاير آن پياپى بيايد و گاه به يك فنّ اكتفا كند. درجات دوستان خدا در اين راه بى‌شمار است همان طور كه تفاوتهاى آنها در آفرينش و اخلاق بى‌شمار است و اين راه به جلا و صفا و پاكى دل باز مى‌گردد، پس از آن تنها آمادگى و انتظار مى‌خواهد.

اهل نظر و اعتبار وجود اين راه و امكان آن را منكر نشده‌اند امّا معتقدند كه اين راه بندرت انسان را به مقصد مى‌رساند زيرا اين حالتى است كه بيشتر انبيا و اوليا داشته‌اند آنها اين راه را دشوار دانسته و به نتيجه رسيدنش را كند توصيف كرده و جمع شدن شروط آن را بعيد شمرده‌اند. به اعتقاد آنها از بين بردن دلبستگيها تا اين اندازه دشوار است، و اگر هم ميّسر شود ثابت ماندنش بسيار بعيد است، زيرا كمترين وسوسه‌اى دل را پريشان مى‌سازد. پيامبر خدا (ص) فرمود: «دل مؤمن بيشتر از ديگ جوشان زيرورو مى‌شود»«٧١» و آن حضرت فرمود: «دل مؤمن ميان دو انگشت از انگشتان قدرت خداوند است و هرطور بخواهد زير و رو مى‌كند».«٧٢» بعلاوه در اثناى اين مبارزه نفسانى گاه مزاج به‌

«٧١» اين حديث را احمد در مسند، ج ٦، ص ٤ از حديث مقداد بن اسود روايت كرده است .

«٧٢» اين حديث را حاكم در مستدرك ج ١، ص ٥٢٥ و ج ٤، ص ٣٢١ روايت كرده و در آن چنين شروع مى شود: (( ((ما من قلب الا )) تا آخر حديث )).