راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٤٥ - شرح پرهيز از دروغ با توريهها

فرمود: دندانهايش چه سفيد است ظاهرا عيسى آنها را از عيب گرفتن (غيبت) بر سگ نهى كرد و به آنان هشدار داد كه فقط خوبيهاى مخلوقات خدا را بگوييد» مى‌گويم: بعضى از علماى اماميّه گفته‌اند: از گفتار عيسى (ع) به حواريان استنباط نمى‌شود كه سخن حواريان درباره سگ غيبت است، بلكه دليل سخن عيسى (ع) اين بود كه بو دادن مردار و نظير آن كه خوشايند طبع انسان نيست به فعل كسى كه زشتى آن را نيكو مى‌داند نسبت داده نمى‌شود و ظاهر سخن حواريان زشت شمردن آن است ظاهرا عيسى (ع) به اين نكته توّجه فرموده كه تمام كارهايى كه با طبع انسان سازگار و ناسازگار است امرى است كه خدا بر طبق حكمت خود انجام داده است، و دستور داده كه وى در برابر كارهاى سازگار با طبع سپاسگزار و در برابر كارهاى ناسازگار با طبع، صبر كند، حواريان كه از عفونت سگ بدشان آمده بود صبر نكردند يا از حقيقت كار غافل بودند. از اين رو عيسى (ع) آنان را متوجّه سفيدى دندان سگ كرد كه با طبعشان سازگار بود و آن را در برابر بوى بد و ناخوشايند سگ قرار داد و حواريان را از توّجه به آن بازداشت و اين نكته لطيفى است كه از سخن بزرگان دريافتم.

از طريق شيعه صدوق (ره) روايتى به اسناد خود از پيامبر (ص) نقل كرده كه فرمود: «هر كه براى غيبت و اظهار عيب برادرش حركت كند اوّلين گامى كه بردارد به طرف دوزخ برداشته است، و خدا عيبش را بر تمام مردم آشكار سازد و هر كه مسلمانى را غيبت كند روزه‌اش باطل و وضويش شكسته مى‌شود و اگر به اين حال بميرد حرام خدا را حلال دانسته است.»«٢٣٧»

از امام صادق (ع) روايت شده كه گويد: «پيامبر خدا (ص) فرمود: غيبت‌