راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٤٤ - شرح پرهيز از دروغ با توريهها

رسول خدا مردارى را بجويم؟ پيامبر (ص) فرمود: آنچه درباره برادرتان گفتيد (غيبت كرديد) گنديده‌تر و كثيفتر از اين مردار بود.»«٢٣٤»

امام چهارم (ع) شنيد كه مردى از ديگرى غيبت مى‌كرد. فرمود: «از غيبت بپرهيز چرا كه غيبت نان خورش سگهاى جهنم است.»«٢٣٥»

از مجاهد درباره اين گفتار خداوند، وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ.«٢٣٦» روايت شده كه مقصود از «همزه» طعنه زدن به مردم است، و «لمزه» كسى است كه گوشت مردم را مى‌خورد. صحابه (پيامبر) با روى باز با هم ديدار مى‌كردند و غيبت نمى‌كردند و معتقد بودند كه بدترين اعمال غيبت كردن است و انجام آن را عادت منافقان مى‌دانستند. يكى از صحابه گويد: ما پيشينيان را درك كرديم. آنها تنها روزه و نماز را عبادت نمى‌دانستند، بلكه خوددارى از ريختن آبروى مردم را عبادت مى‌شمردند.

ابن عباس گويد: هر گاه خواستى عيبهاى رفيقت را نقل كنى عيبهاى خود را به ياد بياور. يكى از صحابه گويد: يكى از شما خاشاك را در چشم برادرش مى‌بيند و شاخه درخت را در چشم خودش نمى‌بيند ديگرى گويد: اى فرزند آدم به حقيقت ايمان نمى‌رسى مگر وقتى كه عيبى در خودت هست از ديگرى عيب نگيرى و تا آنگاه كه به اصلاح آن عيب خود بپردازى، و هر گاه چنان كردى سرگرم به خودت مى‌شوى، و محبوبترين بنده در پيشگاه خدا كسى است كه سرگرم اصلاح عيبهاى خود باشد.

مالك بن دينار گويد: عيسى بن مريم (ع) در حالى كه حواريون همراهش بودند به مردار سگى گذشت. حواريان گفتند: اين سگ چه بدبوست! عيسى (ع)