راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٢١ - آفت دهم شوخى است
مىفرمايد: لا يَسْخَرْ قَوْمٌ من قَوْمٍ عَسى أَنْ يَكُونُوا خَيْراً مِنْهُمْ.«١٦١» مسخره به معناى كوچك و خوار شمردن و آگاهانيدن مردم بر نقايص و عيبهاى كسى است، به گونهاى كه موجب خنده آنها شود. اين عمل گاه با انجام دادن كار و گفتارى شبيه شخص مورد مسخره مشخص مىشود و گاه با اشاره است. اگر اين عمل در حضور فرد مورد استهزا باشد غيبت نيست، ولى داراى معناى غيبت است. عايشه گويد: تقليد كسى را در آوردم، پيامبر (ص) فرمود: «من دوست ندارم تقليد كسى را در آورم، در حالى كه براى من چنين و چنان (گناهى) باشد.«١٦٢»» ابن عباس در مورد آيه شريفه: يا وَيْلَتَنا ما لِهذَا الْكِتابِ لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَ لا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصاها«١٦٣» گفت: منظور از صغيره لبخند زدن به قصد مسخره كردن مؤمن است و كبيره بلند خنديدن به همين منظور است و اشاره به اين است كه خنديدن بر مردم از جرايم و گناهان است.
از عبد الله بن زمعه روايت شده كه شنيد پيامبر (ص) خطبه مىخواند و مردم را كه از صداى ضرطه مىخنديدند نصيحت مىكرد و مىفرمود بر چه كارى خنده مىكنيد.»«١٦٤»
پيامبر (ص) فرمود: «در قيامت براى يكى از كسانى كه مردم را مسخره مىكنند در بهشت گشوده مىشود و گفته مىشود بيا بيا. با غم و اندوهى كه دارد مىآيد ولى در بهشت بر رويش بسته مىشود. آنگاه در ديگرى برايش گشوده مىشود و گفته مىشود: بيا بيا و او غمين و اندوهگين مىآيد و در بهشت به رويش بسته مىشود. اين كار همچنان ادامه مىيابد تا آن جا كه در
«١٦١» حجرات / ١١: نبايد گروهى به گروه ديگر استهزا كند شايد كه آنان بهتر باشند.
«١٦٢» اين حديث را ترمذى در (سنن )، ج ٩، ص ٣١٠ روايت كرده و گفته است اين حديثى است حسن و صحيح .
«١٦٣» كهف / ٤٩: اى واى بر ما! اين چه كتابى است كه هيچ عمل كوچك و بزرگى نيست مگر اين كه آن را برشمرده است ؟.
«١٦٤» از حديث عبداللّه بن زمعه و مورد اتفاق است .