راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٧٠ - شرح بزرگ بودن خطر زبان و فضيلت خاموشى

كه در آن خشنودى خدا باشد و براى خدا و انتشار نعمتهاى خدا در ميان بندگانش انجام شود، مگر نمى‌بينى كه خداى سبحان ميان خود و پيامبرانش چيزى كه به وسيله آن اسرار علوم پنهان و وحى خود را آشكار سازد جز سخن گفتن قرار نداد همچنين ميان پيامبران و امتّها! بنابراين ثابت شد كه بهترين وسيله و ظريفترين عبادت سخن گفتن است و همچنين از آفت زبان گناهى سنگين‌تر و از نظر كيفر در نزد خدا سريعتر و از نظر نكوهش دشوارتر و از لحاظ منفور شدن در نزد مردم مؤثرتر وجود ندارد. زبان ترجمان باطن، و خبرنگار دل است، و به وسيله آن آنچه در درون آدمى است آشكار مى‌شود و بر اساس زبان در روز قيامت به اعمال مردم رسيدگى مى‌شود. سخنى كه براى غير خدا باشد شرابى است كه عقلها را مدهوش مى‌كند، و هيچ مجرمى سزاوار نيست در زندان بسيار بماند، جز زبان، يكى از حكيمان گويد: زبانت را از سخن زشت حفظ كن و اگر بتوانى در گفتن سخن خوب سكوت نكن. امّا وقار و آرامش براى صاحبانش صورتى زيبا و والا از سوى خداى سبحان است و آنان امين رازهاى خدا در روى زمين هستند.»«٢٧»

فصل: سخنان بزرگان‌

ابو حامد گويد: امّا آثار و گفتار بزرگان- طاووس گويد: زبانم درنده‌اى است، اگر رهايش سازم مرا مى‌خورد.

وهب بن منّبه گويد: در حكمت آل داود است: بر خردمند لازم است كه آگاه به زمان خود باشد و زبانش را حفظ كند و به كار خود روى بياورد.»«٢٨»

حسن گويد: كسى كه زبانش را حفظ نكند دينش محفوظ نماند.

اوزاعى گويد: عمر بن عبد العزيز به ما نوشت: امّا بعد كسى كه بسيار به ياد مرگ باشد از دنيا به كم خشنود مى‌شود، و هر كس سخن خود را جزء اعمالش‌