راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢١١ - فايده اوّل صفاى دل،

خود نزديك ساخت، سى روز سپس ده روز (با او سخن گفت) چنان‌كه در قرآن آمده است موسى (ع) پس از سى روز دندانهاى خود را مسواك كرد و بدان سبب ده روز افزوده شد.

فوايد گرسنگى و آفات سيرى‌

شايد بگويى: علّت اين همه فضيلت براى گرسنگى چيست و از كجاست؟ با آنكه در گرسنگى جز درد معده و تحمّل زحمت چيز ديگرى نيست و اگر چنين باشد سزاوار است در هر چيزى كه موجب آزار آدمى است از قبيل زدن خود و بريدن بدن خود و خوردن چيزهاى بد و نظاير آنها فضيلت بسيار باشد.

بايد بدانى اين گفتار شبيه گفتار كسى است كه دوايى بنوشد و از آن بهره ببرد و گمان كند كه بهره‌اش براى تلخى دوا و مطبوع نبودن آن است. پس هر چيزى كه تلخ و نامطبوع است بخورد، در حالى كه اين كار اشتباه است، بلكه بهره‌مندى او از دوا به واسطه خاصيّتى است كه در آن است نه تلخى آن و تنها پزشكان از آن خاصيّت آگاهند، همچنين بر علّت نفع گرسنگى فقط دانشمندان خبره آگاه مى‌شوند، و هركس خود را گرسنگى دهد در حالى كه ستايش شريعت از گرسنگى را تصديق كند از آن بهره مى‌برد اگر چه علّت نافع بودن آن را نداند چنان‌كه دوا براى بيمار سودمند مى‌افتد اگر چه منفعت و علّت نافع بودن آن را نداند ولى اگر مى‌خواهى كه از درجه ايمان به درجه علم ارتقا يابى آن را برايت شرح مى‌دهيم. خداى متعال فرمود: يَرْفَعِ الله الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجاتٍ.«٣١» بنابراين مى‌گوييم: در گرسنگى ده فايده است.

فايده اوّل صفاى دل،

برافروخته شدن طبع و ذوق، و نافذ شدن بينش، زيرا سيرى موجب كودنى و كوردلى است و بخار دماغ (مغز) را زياد مى‌كند شبيه حالت مستى تا به سرچشمه‌هاى انديشه را دست يابد، در نتيجه دل به سبب آن در