راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٩٣ - راه تمرين دادن كودكان
مقرّر داشته است، و عامّه مردم نمىتوانند به راه حكماى عاقل يا راه علماى ربّانى بروند، زيرا پيشگاه ذات حق برتر از اين است كه محّل ورود هر كسى باشد يا جز يك نفر يك نفر به آن جا روى بياورند، و مؤمنى كه به يقين رسيده از درّ كميابتر است. پس كسى كه مىخواهد به تحصيل علمى شروع كند كه در نزد اهلش مكنون است و از تعليم آن به غير اهلش دريغ و خوددارى مىشود لازم است جوان، صحيح المزاج، باهوش، امين و پاكدامن و راستگو، و آراستهخو به دور از ريا و نفاق باشد. و به جيفه دنيا فريفته نشود و از حيله و فريب و خيانت و مانند آن روى بگرداند، علم و علما را بزرگ بدارد و به تكاليف شرعى واجب و مستحب روى بياورد، پس از آن كه احكام دينى را بياموزد و حلال و حرام آن را بشناسد و آنها را از اهل دين و امام دين بياموزد. حضرت صادق (ع) فرمود:
«نشان دروغگو اين است كه از آسمان و زمين به تو خبر دهد و چون از مسائل حلال و حرام سؤال مىكنى چيزى نمىداند.»«١٣٠»
آنگاه پس از تمام اين كارها به تحصيل اين علم از راهش بپردازد به اين طريق كه واجبات را مقدّم بدارد، آنگاه مستحبّات را به جاى آورد سپس اداب و سنّتها را رعايت كند، و بر گرفتاريها و رنجها صبر كند و بر اندازه ممكن به فكر ادامه دهد و ملازم ذكر باشد به مقدار توان خود را از شهوتهاى نفسانى و خيالات شيطانى تهى سازد و تمام غمها را يك غم قرار دهد و نيّت را خالص و صاف كند و به آنچه اندك اندك مىآموزد عمل كند، و لحظه به لحظه مواظب نفس باشد تا علم پس از يقين برايش آشكار شود و از مرحله علم اليقين به عين اليقين و به حق اليقين برسد آنچه در اين راه مهّم است بىميلى به دنيا و پيروى دين از طريق امامان، هدايت و ملازمت تقواست خداى متعال فرمود: وَ اتَّقُوا الله وَ يُعَلِّمُكُمُ الله«١٣١».
«١٣٠» كافى ، ج ٢، ص ٣٤٠.
«١٣١» بقره / ٢٨٢: از خدا بپرهيزيد و خداوند به شما تعليم مى دهد.