راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٧٧ - راه تمرين دادن كودكان

حدود شريعت را كه بدان محتاج است فرا بگيرد، و از دزدى و حرام خوردن و دروغ و خيانت و دشنام، و هر چه بر كودكان غالب است بترسد، پس هر گاه در كودكى چنين تربيت شود، در نزديك شدن به بلوغ ممكن است راز اين كارها را بفهمد و به او تذكّر دهند كه غذا نوعى داروست و هدف از آن نيرومند شدن انسان بر خداپرستى است و اين كه تمام دنيا بى‌اساس است چون دوام ندارد و مرگ، نعمتهاى دنيا را قطع مى‌كند دنيا خانه‌اى است كه بايد از آن گذشت و خانه ماندن نيست، و آخرت خانه ماندن است نه خانه عبور و در هر ساعتى مرگ در انتظار آدمى است. انسان باهوش و خردمند كسى است كه از دنيا براى آخرت زاد و توشه برگيرد تا درجه‌اش در پيشگاه خدا زياد شود و در بهشت به نعمتهاى فراوان برسد، و هر گاه درست رشد كند اين سخنان در هنگام بلوغ در او مؤثّر واقع مى‌شود و در دلش ثبت مى‌شود چنان‌كه نقش در سنگ و اگر رشدش خلاف آن باشد تا آنجا كه كودك به بازى و دشنام و بيشرمى و حرص‌ورزى در غذا خوردن و پوشاك و آرايش و باليدن بر ديگران عادت كند دلش از پذيرفتن حق عاجز شود، همان طور كه ديوار خاك خشك را نمى‌پذيرد.

بنابراين سزاوار است (در تربيت كودك) آغاز كار رعايت شود زيرا ذات كودك طورى آفريده شده كه مى‌تواند خير و شرّ را بپذيرد و والدين او هستند كه به يكى از دو طرف او را متمايل مى‌سازند. پيامبر (ص) فرمود: «هر نوزادى به فطرت اسلام زاده شود و همانا پدر و مادرش او را به دين يهودى، نصرانى، و مجوسى در مى‌آورند.«١٠٣»

شروط اراده و مقدّمات پيكار با نفس و اين كه مريد راه ارادت را بتدريج بايد بپيمايد

بايد دانست هركس كه آخرت را با قلب خود به يقين مشاهده كند بالضرورة به فكر كشت آخرت خواهد بود، و به آن مشتاق مى‌شود و راهش را مى‌پيمايد، و نعمتها و لذّتهاى دنيا را خوار مى‌شمارد زيرا هركس خرمهره‌اى‌