خود يك بيمارى است. چنين شخصى مانند كسى است كه سردى را با گرمى درمان مى‌كند تا گرمى بر بدن غالب آيد كه آن نيز بيمارى است، بلكه هدف برقرارى اعتدال ميان گرمى و سردى است. همچنين مقصود از اعتدال حدّ متوسّط ميان اسرافكارى و سخت‌گيرى بر عائله است و دورى از هر دو طرف افراط و تفريط و اگر بخواهى حدّ وسط را بشناسى به كارى كه اخلاق پست موجب مى‌شود بنگر، پس اگر بر تو آسان‌تر و گواراتر از ضدّ آن بود، آن خلقى كه موجب آن شده بر تو غالب است. مثلا اگر نگهدارى و جمع كردن مال آسان‌تر و گواراتر از بخشيدن بر غير مستحقّ باشد بدان كه بخل بر تو غالب است. پس بيشتر بخشش كن و اگر بخشيدن بر غير مستحقّ بر تو گواراتر و آسان‌تر است در نگهدارى به حقّ اسرافكارى بر تو غالب شده است، پس مال و ثروت خود را حفظ كن، و همواره مراقب خودت باش و بر خلق خود به آسانى و سختى كارها استدلال كن تا دلبستگى قلبى‌ات به مال قطع شود و تمايل به بخشش و نگهدارى مال نداشته باشى بلكه مال در نزد تو مانند آب باشد و از آن فقط براى رفع نياز نيازمندان يا بخشيدن آن به نيازمندان استفاده كنى و در نزد تو بخشيدن بر نگهدارى مال ترجيح نداشته باشد و بالعكس. پس هر دلى كه چنان شود فقط از همين مقام با قلب سالم به پيشگاه خدا برسد و واجب است كه از اخلاق ناشايسته بر كنار بماند تا به دنيا و وابستگيهاى آن دل نبندد و نفس از دنيا كوچ كند در حالى كه از دنيا قطع دلبستگى كرده باشد و به آن توجّهى نكند و به اسباب و عوامل دنيوى تشويق نشود. در اين هنگام همانند نفسى كه آرامش يافته به پيشگاه پروردگارش باز گردد در حالى كه از خدا خشنود و خدا نيز از او خشنود است و در زمره بندگان خدا يعنى پيامبران، صدّيقان، شهيدان، صالحان، داخل شود و اينان نيكو يارانى هستند و چون (انتخاب) حدّ وسط حقيقى ميان دو طرف افراط و تفريط در نهايت كار دشوارى است، بلكه باريكتر از مو و تيزتر از شمشير است، بناچار هركس در دنيا در اين راه مستقيم حركت كند در آخرت نيز از صراط (پل) كه نظير همين صراط دنياست عبور كند. كمتر بنده‌اى از