خداشناسند، و هم اوامر و احكام الهى را مى‌دانند. اين دانشمندان در مرز مشترك جهان معقولات و عالم محسوسات جاى دارند اينان گاهى به سبب حبّ الهى و قرب به خداوند با او مأنوسند، و زمانى از نظر شفقت و رحمت به بندگان او با آنها همدم و همنشين مى‌باشند. هنگامى كه از سفر روحانى خود به سوى خلق باز مى‌گردند، در ميان مردم مى‌آيند، و همچون يكى از آنان مى‌باشند و گويى خدا را نمى‌شناسند، و چون با خدا خلوت مى‌كنند، و كمر به خدمت او مى‌بندند و به ياد او مشغول مى‌شوند، گويى به هيچ روى مردم را نمى‌شناسند. آرى اين طريقه پيامبران و صدّيقان است، و مراد پيامبر اكرم (ص) كه فرموده است: از عالمان بپرس، با حكيمان معاشرت كن و با بزرگان همنشين باش، همين دسته است.

بنابراين مقصود پيامبر (ص) در اين كه فرموده است: از عالمان بپرس، دانشمندانى است كه به اوامر و احكام خدا دقيقا واقفند ليكن خدا را چنان كه بايد نشناخته‌اند، از اين رو دستور داده است به هنگام نياز مسائل شرعى از آنها پرسش و استفتا شود، امّا حكيمان آنهايى هستند كه خدا را بخوبى مى‌شناسند، ليكن اوامر و احكام الهى را به طور دقيق نمى‌دانند. پيامبر (ص) دستور داده است كه با آنها معاشرت و آمد و رفت شود. و منظور از بزرگان دانشمندانى است كه در هر دو جهت دانا و آگاه مى‌باشند، بدين سبب پيامبر خدا (ص) دستور مجالست با آنها را داده است، زيرا همنشينى آنها مايه خير دنيا و آخرت است.

براى هر يك از اين سه دسته از دانشمندان، نشانه‌هايى است. نشانه عالم به اوامر و تكاليف الهى ذكر زبانى است نه قلبى، ترس از خلق است نه از خالق، شرم ظاهرى از مردم است نه شرم باطنى از خدا. نشانه عالم خداشناس اين است كه پيوسته به ياد خدا مشغول و ترسان و شرمگين است، ذكر او قلبى است نه زبانى، بيم او توأم با اميد است و ترس توأم با گناه نيست. شرم و حياى او در اندرون دلش ريشه دارد و ظاهرسازى نيست. امّا نشانه عالم و دانشمندى كه هم خداشناس و هم دانا به اوامر و احكام او مى‌باشد داشتن شش امتياز است، سه تاى آنها همانهاست كه درباره عالمى كه تنها خداشناس است گفته شد، و سه تاى‌