راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٧٤ - در چگونگى استنجا و آداب آن

زايل كند، و موردى براى وسواس نيست. و بايد در اوّلين بار كه براى استنجا آب بر دست خود مى‌ريزد بگويد: الحمد لله الذى جعل الماء طهورا و لم يجعله نجسا و نيز در موقع استنجا بگويد: اللهم حصن فرجى و أعفّه و استر عورتى و حرمنى على النار، و پس از فراغ بگو بگويد: الحمد لله الذى اماط عنى الاذى و هنّأني طعامي و شرابي و عافاني البلوى«٣٩» در استنجا بايد نخست نشيمنگاه و پس از آن مخرج ادرار را بشويد، و با تنحنح (اح اح كردن) و سه بار كشيدن دست از نشيمنگاه تا آخر ذكر از بول استبرا كند، سپس ذكر را بشويد و لمس آن با دست راست مكروه است.

غزّالى مى‌گويد: «استبرا زياد فكر نكند تا به وسواس دچار شود و كار بر او مشكل گردد، و رطوبتى را كه بر آن حسّ مى‌كند باقيمانده آب شستشو بداند، و اگر از اين جهت احساس ناراحتى مى‌كند آب بر آن بريزد تا مطمئن شود، و با ايجاد وسوسه شيطان بر او چيره نگردد، و در خبر است كه پيامبر (ص) همين كار را مى‌كرد يعنى آب بر آن مى‌پاشيد، و فرموده است «آن كه از همه فقيه‌تر است استبرايش از همه خفيف‌تر است»، و وسوسه در استبرا نشانه نادانى و ضعف فقاهت مى‌باشد.»

مى‌گويم: در كتاب من لا يحضره الفقيه است: حنان بن سدير به ابى عبد الله (ع) عرض كرد: بسا من بول مى‌كنم و به آب دسترسى ندارم، و اين براى من سخت است. امام (ع) فرمود: «هر گاه بول و سپس استبرا كردى از آب دهنت بر ذكرت بمال پس از آن اگر چيزى يافتى بگو اين از آن آب دهن است.»«٤٠» و شايد منظور ماليدن بر غير محلّ نجاست ذكر باشد.