راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٧٥ - در چگونگى استنجا و آداب آن

در خبر صحيح آمده است كه امام صادق (ع) درباره مردى كه بول مى‌كند فرمود: «استبرا كند سپس اگر چيزى از او خارج شود و تا ساقش برسد باك نداشته باشد.»«٤١»

در خبر حسن از امام باقر (ع) روايت شده است درباره مردى كه بول كرد و آب به همراه نداشت فرمود: «استبرا كند اگر پس از آن چيزى از او خارج شود از بول نيست بلكه از رگهاى پشت است.»«٤٢»

بنا به رأى همه علماى شيعه و بر اساس احاديثى كه از اهل بيت (ع) وارد شده است هيچ چيزى جز آب مخرج بول را پاك نمى‌كند.

بارى هنگامى كه از بيت الخلاء خارج مى‌شود پاى راست را مقدّم بدارد، و در حالى كه دست بر شكم خود مى‌كشد بگويد: الحمد لله الذى اخرج عنى اذاه و ابقى فى جسدى قوّته فيالها من نعمة لا يقدرون القادرون قدرها.

غزّالى مى‌گويد: «در حديث سلمان آمده است: پيامبر خدا (ص) همه چيز را حتّى قضاى حاجت را به ما آموخت، و به ما دستور داد كه با استخوان و سرگين استنجا نكنيم، و ما را نهى فرمود كه روبروى قبله بول و غايط كنيم«٤٣».

مردى از باديه‌نشينان به يكى از صحابه كه با او مخاصمه مى‌كرد گفت: گمان مى‌كنم تو غايط كردن را خوب بلد نباشى، پاسخ داد: آرى به جان پدرت قسم من در اين كار سخت ماهرم، دور مى‌روم، كلوخ آماده مى‌سازم، رو به گياه خوشبوى «درمنه» و پشت بر باد مى‌كنم، مانند آهو بر روى سينه پاها مى‌نشينم و سرين را بالا مى‌دارم.

اجازه داده شده است كه انسان در حالى كه خود را بپوشاند در نزديكى رفيقش بول كند. اين كار را پيامبر خدا (ص) در نهايت رعايت حيا انجام داده است تا براى مردم رخصت باشد.