راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٦٤ - نشانههاى عالمان آخرت

حيرت شده است. از اين رو پيامبر خدا (ص) فرموده است: «كسى كه به آنچه مى‌داند عمل كند، خداوند علم آنچه را نمى‌داند نصيب او مى‌گرداند.»«٧٧» در يكى از كتب پيشين آمده است: اى بنى اسرائيل! نگوييد: علم در آسمان است، چه كسى آن را فرود مى‌آورد، يا در اعماق زمين است چه كسى آن را بالا مى‌برد، يا آن طرف درياهاست كيست كه از آنها گذشته آن را بياورد، چرا كه گوهر علم در كان دلهاى شما نهاده شده است، در پيشگاه من خود را به آداب روحانيان آراسته و اخلاق صدّيقان را پيشه كنيد، تا علم را از دلهاى شما به ظهور رسانم به گونه‌اى كه شما را بپوشاند و در خود فرو برد.

سهل شوشترى گفته است: عالمان و زاهدان و عابدان از دنيا رفتند در حالى كه دلهاى آنها قفل شده بود، تنها دلهاى صدّيقان و شهيدان است كه بازو گشاده مى‌شود، سپس آيه: وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَيْبِ«٧٨» را خواند، و اگر ادراك قلب صاحبدلان به وسيله نور باطن حاكم بر علم ظاهر نبود پيامبر (ص) نمى‌فرمود:

«از دلت بپرس اگر رخصت داد عمل كن.»«٧٩» و نيز پيامبر (ص) در آنچه از پروردگارش نقل كرده فرموده است: «بنده پيوسته با به جا آوردن نوافل به من نزديك مى‌شود تا او را دوست بدارم، و چون دوستدار او شوم گوش و چشم او خواهم شد.»«٨٠» اين بدان علت است كه بسيار معانى دقيقى از اسرار قرآن كه به قلب وارسته‌اى كه خود را براى ذكر و فكر خالص ساخته است خطور مى‌كند، در حالى كه كتابهاى تفسير از آنها خالى است و دانشمندترين مفسّران از آن دقايق آگاه نمى‌شود، و هنگامى كه اين معانى بر انسان مراقب منكشف مى‌شود، و آنها را بر مفسّران عرضه مى‌كند او را تحسين مى‌كنند، و مى‌دانند كه اينها آگاهيهايى است كه ويژه دلهاى پاك است و از الطاف خداوند متعال نسبت‌