مرضىّ [١].پس نور به معنى منوّر باشد.و بعضى اهل معانى گفتند:اصل نور تنزيه و تصفيه باشد،من قولهم:امرأة نوار [٢]،و نساء نور [٣]،اذا كنّ متبريات من الرّيبة [٤]و الفحشاء،قال الشّاعر-شعر:

نوار من صواحبها نوار كما حال سوار او صوار [٥]
پس بر اين قول معنى آن باشد كه،منزّه است خداى-جلّ جلاله-از هر عيب.

و بعضى علما گفتند نور بر چهار وجه است:نورى است متلألئ،و نورى است متولّد،و نورى است از جهت صفاى لون،و نورى است از طريق مدح احيا [٦].

نور متلألئ چون جرم آفتاب و ماه و ستاره است،و نور متولّد آن [٧]شعاع است كه از ايشان بتابد بر ما،و آنچه از صفاى لون باشد چون نور جواهر روشن باشد و هر جسم كه در او صفايى باشد چون آينه و مانند آن،و آن نور كه از جهت مدح بود چنان كه گويند [٨]:نور البلد و شمس العصر،و كما قال الشّاعر-شعر:

فانّك شمس و الملوك كواكب اذا طلعت [٩]لم يبد منهنّ كوكب
[١٠٢-پ]و قال آخر-شعر:

قمر القبائل خالد بن يزيد
و قال آخر-شعر:

اذا سار عبد اللّه من مرو ليلة فقد سار منها نورها و جمالها
امّا حقيقت [١٠]نور جسمى باشد رقيق،مضىء،چنان كه ما مى‌بينيم از شعاع آفتاب و ماه و روشناى آتش.و حقيقت ظلمت،جسمى باشد رقيق مختصّ [١١]به هيئت سواد

[١] .آز:رضى.

[٢] .مش:نوار.

[٣] .آج،لب،آل:نورا.

[٤] .همۀ نسخه بدلها:الزّينة.

[٥] .كذا در نسخۀ اساس:مصرع دوم در همۀ نسخه بدلها بدين صورت:كما فاجاك سرب او صوار،و در چاپ مرحوم شعرانى(٢١٧/٨)به صورت:كما فاجاك سرب او سوار،ضبط شده است.

[٦] .همۀ نسخه بدلها:آن.

[٧] .آج،لب،آل+نور.

[٨] .همۀ نسخه بدلها+فلان.

[٩] .همۀ نسخه بدلها:اذا ما بدت.

[١٠] .اساس+ظلمت،به قياس با نسخۀ آط و ديگر نسخه بدلها،زايد مى‌نمايد.

[١١] .آج،لب،آل:مختص.